• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Paris z Lodronu (1586-1653) (emitent)

Talar

  • moneta, pieniądz
Talar
297
71
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • antyfona
  • święty Rudbert/ Rupert (650-718) - ikonografia
  • Matka Boża (około 20 roku przed nasza erą - po 30)- ikonografia
  • tarcza herbowa
  • talar
  • Arcybiskupstwo Salzburga
  • Salzburg
  • Paris z Lodronu, arcybiskup Salzburga (1586-1653)

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/N/10973
  • Autor/WytwórcaParis z Lodronu (1586-1653) (emitent)
  • NazwaTalar
  • Miejsce powstaniaregion historyczny (Europa); Salzburg (Austria, Salzburg); Arcybiskupstwo Salzburga (terytorium historyczne; Europa; Święte Cesarstwo Rzymskie)
  • Czas powstania1625
  • Technikabicie
  • Materiałsrebro
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 40.1 mm (średnica)
    • 28.4 g (masa)
  • Sposób nabyciazakup
  • Odpowiedzialny działDział Numizmatyki
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Awers: nad herbem biskupim półpostać Matki Bożej z Dzieciątkiem na lewej ręce i berłem w prawej dłoni, po bokach łukowaty napis: SVB TVVM PRAE - SIDIVM CONFVG, napis w otoku: PARIS D G ARCHE - PS SAL SE AP LE. Rewers: nad owalną barokową tarczą herbową półpostać św. Rudberta, napis w otoku: SANCT RVDBER - TVS EPS SALISB 1625.

Arcybiskupstwo salzburskie znajdujące się obecnie w granicach Austrii było jednym z sześciu księstw arcybiskupich w Rzeszy Niemieckiej. Arcybiskupi Salzburga oprócz władzy kościelnej sprawowanej w diecezji, na terenie swojego księstwa mieli też władzę świecką, której przejawem było prawo do bicia własnego pieniądza. Prezentowany talar wybił Paris z Lodronu (1586–1653), książę i arcybiskup Salzburga w latach 1619–1653. Na awersie monety znajduje się półpostać Matki Bożej z Dzieciątkiem i berłem w prawej dłoni, której słynące łaskami sanktuarium istnieje do dzisiaj w Altötting niedaleko Salzburga. Postać Maryi została okolona łacińskim napisem, pierwszym wersem antyfony „Pod Twoja obronę uciekamy się”, który nie znalazł się tam przypadkowo. Monetę wybito w dwa lata po ogłoszeniu przez księcia bawarskiego Maksymiliana I (1573–1651) Maryi patronką Bawarii. Poniżej widnieje herb osobisty arcybiskupa Parisa z lwem grafów Lodronu. Na rewersie, nad tarczą herbową Salzburga, umieszczono półpostać św. Rudberta (650–718), pierwszego biskupa diecezji, patrona katedry i miasta Salzburga. Oprócz tradycyjnych symboli władzy biskupiej, mitry i pastorału, św. Rudbert został przedstawiony z beczką soli w prawej ręce. To on skłonił książąt bawarskich, Theodona II (625/11–716) i jego syna, do hojnych nadań na rzecz Kościoła oraz przekazania żup solnych, jako uposażenia założonego przez siebie klasztoru. Wraz z żupami klasztor otrzymał port przeładunkowy w dawnym rzymskim Iuvavum, które od 755 roku występuje pod nazwą Salzburg. Św. Rudbertowi przypisuje się więc także założenie tego miasta. Motywy Maryi z Dzieciątkiem i berłem oraz św. Rudberta z beczką soli książęta arcybiskupi jeszcze wielokrotnie wykorzystywali w swoim mennictwie talarowym. Arcybiskupi Salzburga zachowali niezależność do 1803 roku, kiedy doszło do sekularyzacji księstwa i powstania Elektoratu Salzburga. W tym też roku zakończyło się trwające prawie 250 lat mennictwo pięknych arcybiskupich talarów.

Mieszko Pawłowski

magazyn