• Czcionka:
  • Kontrast:

Wiosna

SIEMIRADZKI Henryk (1843-1902) (malarz)
SIEMIRADZKI Henryk (1843-1902) (malarz)

Wiosna

  • obraz
MNS/SE-M/84
216
64
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • Petersburg (Rosja), malarstwo dekoracyjne, rydwany, łabędzie (zwierzęta), jaskółki (zwierzęta), putta, kobiety, Zefir (mitologia), Faeton (mitologia), Flora (mitologia), Andromeda (mitologia), wiosna (alegoria)

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/SE-M/84
  • AutorSIEMIRADZKI Henryk (1843-1902) (malarz)
  • TytułWiosna (polski)
  • Miejsce i czas powstaniaRzym (Włochy) 1889
  • Technikaolej
  • Materiałpłótno
  • Wymiary

    cały obiekt: 43 cm (wysokość); 36.5 cm (szerokość);

  • Nazwy i tytuły historyczneAndromeda
  • Sygnatury / Napisy / Znaki

    sygnatura, napis; na recto u dołu z prawej; H.Siemiradzki | Roma 1889; Siemiradzki, Henryk (1843-1902)

  • Sposób nabyciazakup
  • Odpowiedzialny działDział Sztuki Europejskiej 1800–1945
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie
Malowidło z przedstawieniem alegorii wiosny inspirowane mitologią grecką. W środkowej części półleżący akt kobiety, której z rąk zdejmuje okowy postać skrzydlatego chłopca. Powyżej dwie postacie na rydwanie ciągnionym przez ptaki, w dolnej części trzy amorki.
Malowidło o jasnej tonacji kolorystycznej z przedstawieniem alegorii wiosny w formie owalu. Scena rozgrywa się w przestworzach, wśród chmur. W części środkowej, nieco w prawo na zielononiebieskiej draperii rozłożonej na obłoku przedstawiono nagą, młodą kobietę w rozpuszczonych włosach, unoszącą do góry ramiona. Nad nią po lewej chłopięca postać z motylimi skrzydłami zdejmuje okowy z jej rąk. Obok kobieta w zielonej szacie i jasnożołtej chuście ponad zwróconą w lewo głową. W części dolnej, po lewej trzy unoszące się amorki: jeden z pochodniami w obu rękach, inny skierowany w dół trzymający gniazdo z jajkami, poniżej trzy jaskółki. U góry po lewej dwie postacie na rydwanie ciągnionym przez łabędzie.

Henryk Siemiradzki otrzymał staranne wykształcenie w akademii petersburskiej. Po jej ukończeniu wyjechał via Kraków do Monachium. W 1872 roku podróżował po Włoszech, dotarł do Rzymu, gdzie osiadł na wiele lat. Tworzył wypełnione dużą liczbą postaci i akcesoriów sceny historyczne inspirowane antykiem, np. Pochodnie Nerona, Taniec wśród mieczy, Dirce chrześcijańska i liczne rzymskie sielanki. Siemiradzkiego interesowało także monumentalne malarstwo dekoracyjne, czego wyrazem są plafony projektowane do wnętrz pałacowych, odwołujące się do barokowej tradycji iluzjonistycznej. Dzieła te artysta wykonywał na płótnie, które następnie montowano we wnętrzach rezydencji.  

W 1889 roku Henryk Siemiradzki – jako drugi, obok Jana Matejki, Polak – został członkiem paryskiej akademii. W Petersburgu zorganizowano wystawę jego prac z zakupioną przez cara Aleksandra III kompozycją Fryne w Eleusis na czele. Pracował wówczas w Rzymie nad dwoma plafonami do petersburskiej willi wpływowego przemysłowca Jurija Stefanowicza Nieczajewa-Malcewa, do której wcześniej wykonał plafon Jutrzenka (Aurora). W 1889 roku powstał plafon Andromeda, w 1890 roku zaś Wiosna (Flora).  

Trudno dziś przesądzić, czy bohaterka szczecińskiego szkicu – naga kobieta zrywająca kajdany to oswobodzona przez Perseusza etiopska księżniczka Andromeda, czy też rzymska bogini kwiatów Flora, której rozerwane okowy symbolizują wiosenne topnienie lodów. Na korzyść Wiosny przemawiają umieszczone w dolnej partii malowidła jaskółki oraz przede wszystkim towarzyszący kobiecie mężczyzna z owadzimi skrzydłami, kojarzący się z bogiem wiatru Zefirem. Z prawej strony w górnej partii znajduje się zaprzężony w łabędzie rydwan Faetona – syna Heliosa. Bogactwo literackich inspiracji (Owidiusz, Albertrandi), swoboda w łączeniu wątków mitologicznych, brak jednoznaczności ikonograficznej, wreszcie licentia poetica Siemiradzkiego sprawiają, że dyskusja wokół szczecińskiej pracy pozostaje otwarta.

Dariusz Kacprzak

magazyn