• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
warsztat strasburski (rzeźbiarz)

Krucyfiks kamieński - figura

  • sztuka sakralna, rzeźba
326
74
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • snycerstwo
  • filozofia scholastyczna
  • scholastyka
  • belka tęczowa

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/Szt/45
  • Autor/Wytwórcawarsztat strasburski (rzeźbiarz)
  • NazwaKrucyfiks kamieński - figura
  • Miejsce powstaniaFrancja (Europa)
  • Czas powstaniaokoło 1300
  • Technikarzeźbienie
  • Materiałpozostałości polichromii; drewno dębowe
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 180 cm (wysokość)
    • 178 cm (szerokość)
    • 40 kg (masa)
  • Kolekcjasztuka średniowieczna
  • Miejsce zebrania w terenieKamień Pomorski (województwo zachodniopomorskie)
  • Sposób nabyciapozyskanie własne
  • Odpowiedzialny działDział Sztuki Dawnej
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Ponadnaturalnych rozmiarów figura Chrystusa Ukrzyżowanego. Smukłe, wyidealizowane ciało o nieco wydłużonych proporcjach ułożone w esowaty kształt. Długie ręce rozłożone szeroko w formie rozciągniętej litery V. Dłonie ułożone płasko, zwrócone wnętrzem, o długich wyprostowanych palcach. Głowa zwieszona nisko przy prawej piersi. Miękko rzeźbiona twarz o zamkniętych oczach, długim nosie i lekko ściągniętych brwiach. Finezyjnie ułożona fryzura falujących włosów. Długi tors o łagodnym zarysie wypukłej klatki piersiowej, wklęsłej jamy brzusznej i kolistego brzucha. Szczupłe nogi skrzyżowane prawa nad lewą. Na biodrach chusta perizonium sięgająca kolan. W dłoniach i w skrzyżowanych stopach otwory na gwoździe. Korpus figury wykonany w jednym kawałku drewna. Ręce mocowane na trzpień w otwory w barkach. Na odwrociu torsu dwa metalowe oczka do zawieszenia figury na krzyżu. Chusta wtórnie skrócona z prawej strony, stopy uzupełnione.

Mianem krucyfiksu określa się krzyż w typie łacińskim z zawieszoną figurą Chrystusa Ukrzyżowanego. Ze względu na naczelne znaczenie krzyża wśród symboli chrześcijańskich krucyfiksy stanowią podstawowe wyposażenie kościołów. W średniowiecznych świątyniach, w formie monumentalnych dzieł były umieszczane wysoko na lektorium lub belce tęczowej przed przestrzenią ołtarzową.

W sztuce średniowiecznej wykształciły się dwa podstawowe typy krucyfiksów – heroiczny okresu romańskiego z przedstawieniem Chrystusa żywego, bez oznak męki i często w królewskiej koronie na głowie oraz gotycki, z naturalistycznym wizerunkiem umęczonego Zbawiciela w koronie cierniowej. Dzieło kamieńskie o niezwykle subtelnym i harmonijnym wyrazie plasuje się pomiędzy nimi. Chrystus z zamkniętymi oczami, którego idealizowane ciało o nieco wydłużonych proporcjach osuwa się, układając się w miękki esowaty kształt, ukazany jest w chwili konania, nie ma korony cierniowej, brakuje wyraźnych oznak męki. Piętno cierpienia zaznaczone jest jedynie przez brwi ściągnięte w bolesnym grymasie, co nie zakłóca jednak nastroju liryzmu i piękna w duchu filozofii scholastycznej XIII wieku.

Krucyfiks pochodzący z katedry w Kamieniu Pomorskim jest najbardziej okazałym i najcenniejszym wśród tego typu dzieł z rejonu pomorskiego. Reprezentuje cechy gotyku pełnego, wykształcone w obrębie plastyki wielkich katedr XIII wieku, które wraz z warsztatami wędrownych rzemieślników docierały z rejonów Nadrenii do głównych ośrodków sztuki europejskiej. Miękko i precyzyjnie ukształtowana forma w twardej, trudnej materii drewna dębowego świadczy o niezwykłych umiejętnościach rzeźbiarza, dorównujących mistrzom dekoracji rzeźbiarskiej katedry w Strasburgu, a także wyrafinowanym guście fundatora, obeznanego w trendach ówczesnej europejskiej sztuki dworskiej.

Kinga Krasnodębska

magazyn