• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Mores, Jacob starszy (ok. 1640-1612)(dane niepewne) (złotnik)

Rozeta z kołpaka księcia Franciszka I (1577 - 1620)

  • klejnot, ozdoba kapelusza/nakrycia głowy, biżuteria, ozdoby
Rozeta z kołpaka księcia Franciszka I (1577 - 1620)
410
88
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • kościoły > kościół zamkowy
  • krypta
  • zamki > Zamek Książąt Pomorskich
  • pochówki
  • Książęta Pomorscy

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/Rz/2568/13
  • Autor/WytwórcaMores, Jacob starszy (ok. 1640-1612)(dane niepewne) (złotnik)
  • NazwaRozeta z kołpaka księcia Franciszka I (1577 - 1620)
  • Miejsce powstaniaHamburg (Niemcy)
  • Czas powstaniaokoło 1600
  • Technikakameryzowanie, emalia żłobkowa, emalia korpusowa, cyzelowanie, fakturowanie, odlew
  • Materiałdiament; emalia transparentna zielona; emalia transparentna niebieska; emalia transparentna czerwona; emalia opakowa jasnozielona; emalia opakowa turkusowa; emalia opakowa niebieska; emalia opakowa czarna; emalia opakowa biała; złoto
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 2.3 cm (wysokość)
    • 4.5 cm (szerokość)
  • Kolekcjazłotnictwo
  • Sposób nabyciaprzekaz
  • Odpowiedzialny działDział Sztuki Dawnej
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Ażurowa podstawa w kształcie zbliżonym do rombu, wysklepiona, zbudowana z lekkich, ażurowych form schweifwerkowych i stylizowanych roślinnych, zdobionych barwną emalią korpusową i żłobkową, a także fakturowanych. Na stelażu osadzony centralnie duży kaszt o zdobionych emalią ściankach, z diamentem o szlifie tablicowym. W narożnikach na spodzie haczyki służące do spinania rozety w łańcuch.

Ozdoby kołpaka Franciszka I, podobnie jak inne klejnoty pochodzące ze szczecińskich sarkofagów książęcych mają obok wartości materialnej i historycznej, przede wszystkim wartość artystyczną. Wszystkie należą do wyrobów jubilerskich najwyższej jakości, wykonywanych przez wybitnych artystów dla władców z dynastii Gryfitów. Klejnoty z kołpaka Franciszka I przypisywane są hamburskiemu złotnikowi Jacobowi Moresowi Starszemu, czynnemu w 4. ćwierci XVI i na początku XVII wieku, wykonującego zlecenia m.in. dla królów Danii, elektorów saskich i książąt szlezwicko-holsztyńskich. Niektórzy badacze zwracają też uwagę na analogie z projektami słynnego augsburskiego złotnika Daniela Mignot.

Szczecińskie rozety wyróżniają się lekkością ażuru i niezwykle harmonijną kompozycją. Zbudowane są głównie z form schweifwerkowych. Już od lat siedemdziesiątych XVI wieku masywne dekoracje rollwerkowo-okuciowe zaczęły w biżuterii ewoluować w stronę dekoracji o lżejszych, zmiękczonych formach. Szczególną cechą nowego ornamentu nazywanego schweifwerkiem były pogrubione, mięsiste zakończenia krzywizn. Klejnoty Franciszka I są przykładem późnych struktur schweifwerkowych z początku XVII wieku, o przenikających się, ekspresyjnie wykreślonych, elipsoidalnych formach. Ważnym elementem kompozycji jest barwna emalia o wielu odcieniach, nakładana tak, by podkreślać finezję manierystycznych kształtów.

Monika Frankowska-Makała

wystawa

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Tradycji Regionalnych, ul. Staromłyńska 27, Szczecin