• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Kołacz, Edward (1909-1991) (rzeźbiarz)

Rzeźba - "Tryptyk oświęcimski"

  • rzeźba
Rzeźba -
334
80
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • tryptyk
  • II wojna światowa
  • obozy koncentracyjne
  • rzeźba nieprofesjonalna

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/E/1441
  • Autor/WytwórcaKołacz, Edward (1909-1991) (rzeźbiarz)
  • NazwaRzeźba - "Tryptyk oświęcimski"
  • Miejsce powstaniaSzczecin (Europa; Polska; województwo zachodniopomorskie)
  • Czas powstania2. połowa XX wieku
  • Technikarzeźbiarska
  • Materiał materiał organiczny > materiał pochodzenia zwierzęcego > produkt odzwierzęcy > wosk; bejca; metal; materiał organiczny > materiał pochodzenia roślinnego > drewno
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 24 cm (wysokość)
    • 32.5 cm (szerokość)
  • Sposób nabyciazakup
  • Odpowiedzialny działDział Etnografii Pomorza
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Okrągły, okorowany, gładzony i fakturowany dłutem klocek drewna przecięty jest na pół, a jedna z połówek raz jeszcze. Dzięki temu podziałowi utworzony został tryptyk z pięcioma polami zdobniczymi połączonymi ze sobą metalowymi zawiasami i zatykanych skoblem. Część centralną tryptyku zajmuje piec krematoryjny ze splecionymi, powyginanymi ciałami. Po obu stronach spokojnie stoją esesmani. Wewnętrzne części skrzydeł bocznych zajmują nagie postacie idące w stronę pieca; po jednej mężczyzn, po drugiej kobiet z dziećmi. Zewnętrzne części skrzydeł bocznych to scenki pokazujące posiłek rodziny i żniwa. Jest to dobitnie zaznaczenie, że obok tragedii toczyło się zwyczajne życie. Drewno bejcowane w różnych odcieniach kolorystycznych uwypuklających tetemtykę, następnie woskowane.

Edward Kołacz (1909–1991), który od czternastego roku życia pracował jako szewc, po wojnie razem z rodziną przeniósł się do Szczecina, gdzie kontynuował pracę zawodową. Po ciężkiej chorobie w 1961 roku zaczął rzeźbić, o czym marzył od dzieciństwa. W pracy rzeźbiarskiej interesowały go przede wszystkim dwa tematy: ludzie starsi i macierzyństwo. Wykorzystywał charakterystyczne kawałki drewna, zdobywane podczas licznych wędrówek po lesie. Stał się mistrzem patynowania i przyciemniania rzeźb. Był laureatem licznych nagród w ogólnopolskich konkursach rzeźby ludowej oraz wyróżnień regionalnych.

„Tryptyk oświęcimski” to rzeźba bardzo trudna w odbiorze, dotykająca bolesnych zdarzeń w polskiej historii. Zbudowana jest z okrągłego, okorowanego i fakturowanego dłutem klocka drewna, który został przecięty na pół, a jedna z tych połówek raz jeszcze na pół. Dzięki temu podziałowi utworzony został tryptyk z pięcioma polami zdobniczymi, połączonymi ze sobą metalowymi zawiasami. Część centralną zajmuje piec krematoryjny ze splecionymi, powyginanymi ciałami, po obu jego stronach stoją spokojnie esesmani. Wewnętrzne części skrzydeł bocznych zajmują idące w stronę krematorium nagie postacie mężczyzn po jednej stronie, po drugiej kobiet i dzieci. Zewnętrzne części skrzydeł bocznych przedstawiają posiłek rodziny i żniwa. Sceny te bardzo sugestywnie pokazują paradoks wojny: obok tragedii i śmierci toczy się zwyczajne życie. Ta mocna, osobista kompozycja działa poprzez dramatyczną narrację wzmocnioną zastosowaną kolorystyką. „Tryptyk oświęcimski” dotyka osobistych przeżyć artysty, odnosi się do doświadczeń z obozu koncentracyjnego członków najbliższej rodziny artysty.

Iwona Karwowska

magazyn