• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Jarnuszkiewicz Jerzy

Okna V

  • instalacja, rzeźba
Okna V
415
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • głośniki
  • instalacja > instalacja przestrzenna
  • konstrukcja
  • rzeźba geometryczna
  • abstrakcja

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/Sp/540
  • Autor/WytwórcaJarnuszkiewicz Jerzy
  • TytułOkna V
  • Miejsce powstaniaWarszawa (Europa; Polska; województwo mazowieckie)
  • Czas powstania1966
  • Technikagięcie, spawanie
  • Materiałżelazo
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 115 cm (wysokość)
    • 40 cm (szerokość)
  • Sposób nabyciazakup
  • Odpowiedzialny działMuzeum Sztuki Współczesnej
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Ażurowa konstrukcja przestrzenna z geometrycznych, blaszanych elementów przyspawanych do drucianego stelażu. Do metalowych prętów, z czterech stron, na różnych wysokościach, pionowo bądź poziomo przyspawano elementy przypominające prostokątne głośniki tubowe (bryły niewypukłe o ścianach w kształcie podwójnie hiperbolicznym, półwalcowatym, trójkątnym lub czworokątnym z brakującą jedną lub dwoma ścianami). U dołu widoczny stelaż, tworzący krótkie, cienkie, pionowe nóżki poprzecznie ze sobą połączone.

Praca z cyklu „Okna” to jedna z konstrukcji przestrzennych, które Jerzy Jarnuszkiewicz tworzył w latach sześćdziesiątych XX wieku zainspirowany formami geometrycznymi oraz metalem, jako materiałem rzeźbiarskim, otwierającym nowe możliwości realizacyjne. O jego instalacjach ze spawanych blach i prętów historyk sztuki Waldemar Baraniewski pisał, że stają się stymulatorami nowych, nieznanych dotąd przestrzeni i zjawisk. Są jednocześnie w jakiś cudowny sposób wewnętrznie zrównoważone. Prace te, początkowo ekspresyjne i metaforyczne, z czasem coraz bardziej analityczne i racjonalne, stanowią najważniejszą część bogatego, ogromnie zróżnicowanego dorobku artystycznego Jarnuszkiewicza. Powstałe w ciągu zaledwie kilku lat stanowią wyjątkowe zjawisko w sztuce polskiej. Pierwszą „Kompozycję przestrzenną” artysta wykonał w miejscu publicznym podczas sympozjum rzeźbiarskiego w Ravnem w dawnej Jugosławii (1964), kolejną na I Biennale Form Przestrzennych w Elblągu (1965), gdzie jego „Konstrukcja drogowskazowa” zdobyła główną nagrodę. Często tworzył niewielkie obiekty z myślą o ich realizacji w większych proporcjach. W 1967 amerykański kurator Edward F. Fry wybrał pracę „Rytmy II” na wystawę „Sculpture of Twenty Nations” w Guggenheim Museum w Nowym Jorku.

Jarnuszkiewicz był wszechstronnym artystą, utalentowanym rzeźbiarzem, twórcą ekslibrisów, medali, grafik, założeń pomnikowych. Przez kilkadziesiąt lat pracował na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie prowadził autorski program nauczania w pracowni rzeźby. Jego podstawowym założeniem dydaktycznym było skłanianie studentów do samodzielnego myślenia, otwierania się na własne emocje i otaczającą rzeczywistość. Wśród jego wybitnych uczniów jest m.in. Grzegorz Kowalski, który rozwijał oryginalną metodę pedagogiczną Jarnuszkiewicza w swojej pracowni – dzisiaj już legendarnej „Kowalni”. Jerzy Jarnuszkiewicz jest autorem pomnika Małego Powstańca w Warszawie, który jest symbolem pamięci o Powstaniu Warszawskim.

Marlena Chybowska-Butler

magazyn