• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Kazimierz I, książę dymiński (przed 1135-1180) (emitent); Bogusław I, książę pomorski (około 1127-1187) (emitent) - Kołobrzeg

Denar

  • moneta
Denar
589
140
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • ustanowienie biskupstwa w Kamieniu Pomorskim (1176)
  • Jan Chrzciciel, święty (około 6 przed naszą erą - około 32) - ikonografia
  • portrety świętych
  • popiersia
  • kościoły > kościół św. Jana Chrzciciela (Kamień Pomorski)
  • budowle architektoniczne
  • monety książęce
  • księstwo dymińskie, państwo historyczne (Europa)
  • księstwo szczecińskie, państwo historyczne (Pomorze Zachodnie)
  • Kazimierz I, książę dymiński (przed 1135-1180)
  • Bogusław I, książę pomorski (około 1127-1187)
  • Gryfici (ród)

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/N/2930
  • Autor/WytwórcaKazimierz I, książę dymiński (przed 1135-1180) (emitent); Bogusław I, książę pomorski (około 1127-1187) (emitent)
  • NazwaDenar
  • Miejsce powstaniaKamień Pomorski (województwo zachodniopomorskie) (wybicie); Pomorze Zachodnie, region historyczny (Europa)
  • Czas powstaniaokoło 1176 - 1180
  • Technikabicie
  • Materiałsrebro
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 0.7 mm (wysokość)
    • 16.8 mm (średnica)
    • 0.84 g (masa)
  • Sposób nabyciapozyskanie własne
  • Odpowiedzialny działDział Numizmatyki
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Na awersie w obwódce perełkowej budowla wsparta na 8 kolumnach, nakryta dachem z ukośnym kratkowaniem, zwieńczonym trzema wieżyczkami. W perełkowym otoku: […]IZLAV·KAZSMER.

Mennictwo książęce na Pomorzu Zachodnim rozwinęło się dopiero w 2. połowie XII wieku po stosunkowo długim okresie posługiwania się monetą obcą (dirhemami arabskimi, denarami zachodnioeuropejskimi i polskimi) i naśladownictwami lokalnymi. Około 1170 roku dwaj książęta, Bogusław i Kazimierz, stworzyli jednolity system monetarny oparty na denarze, którego bili w stołecznych ośrodkach i centrach gospodarczych. Monety z tego wczesnego okresu tworzą dość zwartą i charakterystyczną grupę, datowaną na okres od ok. 1170 do ok. 1191 roku. Od strony ikonograficznej wszystkie monety zawierają treści manifestacyjne, niektóre zaś odnoszą się do współczesnych wydarzeń politycznych. Obecnie najliczniej wśród znalezisk pojawia się denar z trójwieżową budowlą arkadową i imionami obu książąt (Bogusław i Kazimierz) na awersie oraz popiersiem i imieniem św. Jana na rewersie. Ze względu na te wyobrażenia powstanie denara wiąże się z przeniesieniem biskupstwa pomorskiego z Uznamu do Kamienia (1176/1177) i budową katedry w Kamieniu. Budowla symbolizowała świątynię, a św. Jan Chrzciciel patrona diecezji. Te dwa symbole – popiersie świętego i świątynia związane są ze sferą sacrum, silnie akcentowaną w początkowym okresie mennictwa. Książę uznawany był za Bożego pomazańca uosabiającego mądrość, sprawiedliwość i praworządność. Emisja tego typu denarów datowana jest na lata ok. 1176–1180 i najpewniej realizowana była w Kamieniu albo w Szczecinie – centralnie położonym, głównym ośrodku władzy książęcej, umożliwiającym szerokie rozpowszechnienie monet na całym obszarze księstwa. Przedstawienia omawianego denara wykazują duże podobieństwo do monet bitych w XII wieku przez licznych niemieckich władców, szczególnie w Kolonii. Chronologicznie jednak pomorskie denary są starsze, mogły więc powstać niezależnie.

Genowefa Horoszko

wystawa

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Tradycji Regionalnych, ul. Staromłyńska 27, Szczecin