• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Autor nieznany

Czerpak z uchwytem prostym

  • czerpak, sprzęt żeglarski, sprzęt rybacki, wyposażenie domu
Czerpak z uchwytem prostym
357
2
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wczesne średniowiecze
  • rybactwo
  • żeglarstwo
  • gospodarstwo domowe
  • statki > łodzie
  • ornamenty
  • wpływy skandynawskie

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/A/19621/31
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany
  • NazwaCzerpak z uchwytem prostym
  • Czas powstania900 - 1250
  • Technikastruganie
  • Materiałmateriał organiczny > materiał pochodzenia roślinnego > drewno
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 28.5 cm (wysokość)
    • 9.1 cm (szerokość)
    • 9.1 cm (średnica)
    • 39.789 g (masa)
  • Kolekcjaśredniowiecze
  • Miejsce zebrania w terenieKamień Pomorski (Europa; Polska; województwo zachodniopomorskie; powiat kamieński; gmina Kamień Pomorski)
  • Sposób nabyciabadania wykopaliskowe
  • Odpowiedzialny działDział Archeologii
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Czerpak drewniany z okrągłą nabierką i prostym trzonkiem. Okrągła miseczka (nabierka) jest uszkodzona, trzonek ma ułamaną końcówkę. Na płaskim trzonku widoczny jest ornament inspirowany sztuką skandynawską.

Drewniane czerpaki składały się na podstawowe wyposażenie gospodarstw domowych, o czym świadczy powszechność ich występowania w nawarstwieniach kulturowych sprzyjających przetrwaniu wyrobów z surowców organicznych. Najczęściej są to fragmenty miseczek-nabierek i ułamanych trzonków z częściami miseczek. Pod względem morfologicznym czerpaki należą do dwóch typów: z uchwytem prostym, usytuowanym na jednej linii z krawędzią miseczki oraz z uchwytem słabiej lub mocniej wygiętym w górę i głęboką miseczką. Egzemplarz kamieński należy do typu pierwszego. Służył do nabierania płynów, jako naczynie do picia. Niekiedy czerpaki nazywane są warząchwiami, jednoznacznie wiązanymi z pracami w kuchni. Funkcję określa też kontekst odkrycia, jak w przypadku czerpaka znalezionego we wnętrzu łodzi klepkowej w Szczecinie, który był wykorzystywany do wylewania wody. Wykonywano je z różnych gatunków drewna, np. dębowego, olszowego oraz jesionowego. Co ciekawe, zarówno dąb, jak i jesion odznaczają się znaczną twardością. Są także trudno łupliwe, ale dębina dobrze wytrzymuje bardzo długi kontakt z wodą, drewno jesionowe natomiast jest znacznie mniej trwałe, ale odporniejsze na pleśnie. Drewno olszy jest dość kruche, dlatego świetnie nadaje się do obróbki techniką drążenia. Jest także bardzo wytrzymałe w kontakcie z wodą. Wybór drewna na przedmioty o różnym przeznaczeniu świadczy o bardzo dobrej znajomości właściwości poszczególnych gatunków i wysokich kompetencjach wczesnośredniowiecznych wytwórców.

Anna Bogumiła Kowalska

magazyn