• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Nether, Thomas (czynny około 1564-1594)

Kuszenie Chrystusa

  • obraz
Kuszenie Chrystusa
325
43
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • książęta pomorscy
  • kościoły > Kościół zamkowy św. Ottona (Szczecin, Zamek Książąt Pomorskich)
  • religia (wierzenia) > chrześcijaństwo > protestantyzm
  • sztuka pomorska
  • Jerozolima (Izrael)
  • religia (wierzenia) > chrześcijaństwo > diabły i demony > Szatan
  • Biblia (księga) > Nowy Testament > Ewangelia św. Mateusza
  • Biblia (księga) > Nowy Testament > Ewangelia św. Łukasza
  • Biblia (księga) > Nowy Testament > kuszenie Chrystusa
  • Jezus Chrystus (około 8-4 rok przed nasza erą - około 30-33) - ikonografia
  • sceny biblijne
  • pejzaże
  • góry
  • miasta
  • lasy
  • religia (wierzenia) > chrześcijaństwo > Chrystus
  • Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Altertumskunde (1824-1945) - kolekcja
  • Muzeum Mazowieckie w Płocku (1820- ) - kolekcja

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/Szt/1345
  • Autor/WytwórcaNether, Thomas (czynny około 1564-1594)
  • TytułKuszenie Chrystusa
  • Miejsce powstaniaSzczecin (województwo zachodniopomorskie)
  • Czas powstaniaokoło 1577
  • Technikatechnika olejna
  • Materiałdeska
  • Wymiary
      • cały obiekt:
      • 57.2 cm (wysokość)
      • 38 cm (szerokość)
  • Kolekcjamalarstwo nowożytne
  • Sposób nabyciazakup
  • Odpowiedzialny działDział Sztuki Dawnej
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Pejzaż ze sceną biblijną przedstawiającą Szatana kuszącego Chrystusa na leśnej ścieżce. Szatan w czarno-białym habicie, kapeluszu kardynalskim i w masce na twarzy wyciąga pełne kamieni ręce ku Jezusowi. Spod habitu widoczne są diabelskie szpony. Chrystus boso w czerwonej sukni i brązowym płaszczu gestem odmawia propozycji z lewą dłonią otwartą na wysokości łokcia, a prawą nieco niżej z charakterystycznie uniesionym do góry jednym palcem. W tle, po lewej stronie przedstawienia wysokie, strome skały, na szczycie których ukazano symultanicznie niewielkie postacie Chrystusa i Szatana, spoglądające na leżące w dole miasto. Kolejne, jeszcze drobniejsze sylwetki Chrystusa i Szatana zaznaczone są na dachu świątyni, znajdującej się w mieście. Leśna ścieżka z głównymi postaciami w linii prostej prowadzi do miasta. Główne sylwetki otoczone z prawej i lewej przez roślinność o charakterze śródziemnomorskim.

Malarstwo religijne w XVI wieku stało się polem dyskusji związanych z ruchem reformacyjnym. Wielu popularnym ówcześnie scenom biblijnym nadawano często dodatkowe wymiary o charakterze symbolicznym lub politycznym.

Kuszenie Chrystusa to jeden z pięciu obrazów korpusu ambony kościoła zamkowego w Szczecinie, według przekazów, pochodzącej z XVI w. Choć brak potwierdzenia tych informacji, to jej pojawienie się wiązano z budową nowego kościoła zamkowego około 1577 r. w czasach panowania księcia pomorskiego Jana Fryderyka, którego ojciec, Filip I wraz ze stryjem księciem Barnimem IX wprowadzili na Pomorzu Zachodnim luteranizm jako religię panującą.

Na pierwszym planie omawianego przedstawienia widzimy Szatana wyciągającego do Jezusa ręce pełne kamieni i zachęcającego by przemienił je w chleb. Scena ta ma jednak jasny wydźwięk symboliczny i polityczny. Szatan bowiem odziany jest w strój zakonny i kardynalski kapelusz, które nawiązują do strojów katolickich duchownych, stanowiąc protestancką krytykę fałszywej pobożności oraz nadużyć Kościoła Katolickiego. Pozostałe treści odnoszą się już do historii opowiedzianej zarówno w Ewangelii św. Mateusza jak i św. Łukasza, jednak autor przekazał je subtelnie, a dużą rolę w ich odkryciu powierzył krajobrazowi rozciągającemu się za drzewami. Miasto ulokowane centralnie w głębi oraz wzgórze po lewej stronie, odkrywają kolejne akty nowotestamentowych przypowieści. Wprawne oko dostrzeże na górze dwie sylwetki. Tu diabeł ofiarowuje Chrystusowi bogactwo świata i zachęca do złożenia mu pokłonu. Natomiast dalej na dachu świątyni znowu możemy dostrzec zarysy dwóch postaci. Jedna z nich wskazuje coś ręką. To diabeł namawia Chrystusa by rzucił się w przepaść i udowodnił, że jest Mesjaszem.

Warto podkreślić, że Mateusz i Łukasz opowiedzieli tę historię nieco inaczej, zmieniając kolejność kuszeń. Na obrazie zaś poszczególne sceny są przedstawione symultanicznie, dzięki czemu mógł on służyć ilustracji obu wersji Ewangelii.

Justyna Bądkowska

wystawa

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Tradycji Regionalnych, ul. Staromłyńska 27, Szczecin