• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
Autor nieznany

Pałasz typu schiavona

  • pałasz
Pałasz typu schiavona
284
55
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • broń biała
  • Pommersches Landesmuseum in Stettin (1927-1945) - kolekcja
  • Museum der Stadt Stettin (1913–1945) - kolekcja
  • walka
  • wojny

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/Rz/1602
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany
  • NazwaPałasz typu schiavona
  • Miejsce powstaniaWenecja (Włochy)
  • Czas powstaniaokoło 1590 - 1610
  • Technikakucie
  • Materiałstal
  • Sygnatury / Napisy / Znaki
    • 1. Znak:
    • prosta pionowa kreska:
    • 2. Znak:
    • dwie równoległe pionowe kreski:
  • Kolekcjabroń biała
  • Sposób nabyciapozyskanie własne
  • Odpowiedzialny działDział Sztuki Dawnej
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Pałasz z prostą, obusieczną głownią o przekroju soczewkowym. Na sztychu głowni przewiercony później otwór z pęknięciem. Trzon okrągły opleciony drutem. Jelec z koszem w typie szkieletowym składającym się z pionowego, wywiniętego na końcu pasa, od którego odchodzą dwie skośne boczne obręcze, biegnące do dolnej osłony pięści. Trzecia dolna obręcz przechodzi w środkową osłonę, nad którą jest jeszcze jedna równoległa. Do stabilizacji służą klamry, które odchodzą od dolnego wspornika bocznego i prowadzą do osłony poprzecznej. Z drugiej strony biegnie tylko jedna osłona pięści z jedną boczna obręczą, a u dołu zamocowany jest pierścień tzw. paluch. Głowica jest obła żłobkowana na powierzchni, z szerokim płaskim zakuciem od góry.

Schiavona to rodzaj pałasza z rozbudowanym jelcem koszowym chroniącym rękę i szeroką głownią służącą do zadawania cięć. Tego typu broń wywodziła się od miecza, ale dzięki rozbudowanej osłonie umożliwiała walkę w rękawicy skórzanej zamiast blaszanej stanowiącej część zbroi.

Taka broń była na wyposażeniu najemnych słowiańskich żołnierzy w Wenecji, tworzących gwardię przyboczną dożów oraz oddziały lekkiej kawalerii. Najemników pochodzących z Bałkanów, a dokładniej z Dalmacji na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, określano schiavoni i stąd wywodzi się nazwę pałaszy. Produkowano je w Wenecji i na Bałkanach, zyskała też popularność w krajach mających kontakty handlowe z Wenecją. Była w użyciu od drugiej połowy XVI w. do końca XVIII w, szczególnie w oddziałach ciężkiej kawalerii, a ozdobne wersje, niekiedy nawet wysadzane szlachetnymi kamieniami, zdobiły pasy szlachty.

Charakterystyczne dla schiavon kosze takie jak w egzemplarzu ze szczecińskich zbiorów zalicza się do najwcześniejszego typu tzw. koszy szkieletowych z końca XVI i XVII w., gdzie rękojeść składa się z trzonu i trzech skośnych obręczy bocznych, które biegną do osłony pięści. Stabilizacji konstrukcji służą klamry, które odchodzą od dolnego wspornika bocznego i prowadzą do osłony poprzecznej.

Justyna Bądkowska

magazyn