• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Stricker, Christoph (czynny 1675 - po 1713) (wardajn); Höhn, Johann młodszy (około 1642-1693) (medalier); Fryderyk Wilhelm I, elektor brandenburski (1620-1688) (emitent)

Dwudukat w srebrze z okazji zdobycia Szczecina przez Brandenburgię

  • moneta okolicznościowa
Dwudukat odbitka w srebrze
  • Dwudukat w srebrze z okazji zdobycia Szczecina przez Brandenburgię
172
54
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • sztafaż
  • fortyfikacje
  • kościoły
  • Szczecin (województwo zachodniopomorskie)
  • pejzaże miejskie
  • portrety władców
  • popiersia
  • monety pamiątkowe
  • Fryderyk Wilhelm I, król pruski i elektor brandenburski (1688-1740) - ikonografia

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/N/1522
  • Autor/WytwórcaStricker, Christoph (czynny 1675 - po 1713) (wardajn); Höhn, Johann młodszy (około 1642-1693) (medalier); Fryderyk Wilhelm I, elektor brandenburski (1620-1688) (emitent)
  • TytułDwudukat w srebrze z okazji zdobycia Szczecina przez Brandenburgię | Silberabschlag von den Stempeln des Doppeldukaten auf die Eroberung von Stettin durch die Brandenburger
  • NazwaDwudukat odbitka w srebrze
  • Miejsce powstaniaMarchia Brandenburska, państwo historyczne (Europa); Berlin (Europa; Niemcy) (wybicie)
  • Czas powstania1677
  • Technikabicie
  • Materiałsrebro
  • Wymiary

    cały obiekt: 1 mm (wysokość), 29.4 mm (średnica), 4.75 g (masa)

  • Sygnatury / Napisy / Znaki

    sygnatura, stempel; CS; inicjały; Stricker, Christoph (czynny 1675 - po 1713)

  • Sposób nabyciapozyskanie własne
  • Odpowiedzialny działDział Numizmatyki
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie.
Na awersie popiersie elektora w wieńcu laurowym w prawo, pod ramieniem inicjały CS. W otoku napis: FRID.WILH.EL.STETTIN.POM.DVX.& (Fryderyk Wilhelm elektor, książę szczecińsko-pomorski). Na rewersie widok Szczecina od strony południowej. Powyżej fortyfikacji na której ludzie i jeźdźcy, dwa dominujące kościoły: Mariacki i św. Jakuba, a pomiędzy nimi wieża zamkowa. Z prawej strony kościół św. Mikołaja. Powyżej panoramy orzeł i gryf podtrzymujący berło. Na dole w odcinku data A.1677.27.DEC. W pół otoku napis: FORTIOR HIS SIGNIS (silniejszy pod tym znakiem).

Wojny Brandenburgii ze Szwecją prowadzone w 2. połowie XVII wieku przyniosły dwukrotne oblężenie Szczecina (1659 i 1677). Drugie trwało sześć miesięcy i spowodowało wielkie straty wśród ludności i w zabudowie miasta. Po zwycięskiej batalii w 1677 roku, elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm zamówił u wybitnego gdańskiego medaliera Jana Höhna Młodszego trzy rodzaje stempli okolicznościowych. W Berlinie wybito nimi półdukaty, dwudukaty (dwa typy i dziewięć odmian) oraz tymi samymi stemplami odbitki w srebrze. Monety mają charakter emisji medalowych (manifestacyjnych), które nie trafiły do obiegu, ale jako pamiątki były przeznaczone dla zwycięzców. Na awersie dwudukatowych odbitek widnieje popiersie zwycięskiego Fryderyka Wilhelma w wieńcu laurowym. Litery CS pod popiersiem należą do berlińskiego wardajna (probierza) Christopha Strickera. Pretensje elektora do całego Pomorza dobitnie podkreśla pomorski tytuł: FRID WILH EL STETIN POM DVX (Fryderyk Wilhelm elektor, książę szczecińsko-pomorski). Apoteoza władcy znalazła odbicie w kompozycji na rewersie i przybrała formę gloryfikującego przedstawienia. Nad panoramą Szczecina od południa, czyli od strony głównego natarcia, widnieje niezwykle oryginalne ujęcie złożone z trzech elementów heraldycznych: orła, berła i gryfa. Orzeł (symbol Brandenburgii) i gryf (symbol Pomorza) pełnią rolę trzymaczy berła elektorskiego. Glorii dopełnia tryumfalna dewiza w pół otoku: FORTIOR HIS SIGNIS (silniejszy pod tym znakiem). Warto dodać, że zamówienie u słynnego artysty Jana Höhna Młodszego monet i medali wiązało się z gwarancją otrzymania interesujących kompozycji i znakomitego dopracowania szczegółów. Na muzealnym egzemplarzu niestety widać różnicę w opracowaniu. Przede wszystkim niestaranność wykonania i uproszczona panorama miasta sugerują, że stempel wykonał inny rytownik. Dzieło powstało na podstawie tej samej grafiki, ale mocno odstaje pod względem artystycznym. W sytuacji, gdy część emisji (pięć odmian stempli) była sygnowana przez Höhna, brak jego inicjałów na prezentowanym egzemplarzu tylko ten domysł potwierdza.

Genowefa Horoszko

wystawa

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Tradycji Regionalnych, ul. Staromłyńska 27, Szczecin