• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Sailer, Daniel (1571-1645) (rytownik); Schambach, Johann (1581-1658) (mincmistrz); Franciszek I, książę szczeciński i biskup kamieński (1577-1620) (emitent)

Półtalar szeroki z okazji pogrzebu księcia Filipa II

  • moneta okolicznościowa
Półtalar szeroki z okazji pogrzebu księcia Filipa II
860
193
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • napisy wielowierszowe
  • portrety władców
  • monety pogrzebowe
  • monety książęce
  • księstwo szczecińskie, państwo historyczne (Pomorze Zachodnie)
  • Filip II, książę szczeciński (1573-1618)
  • Gryfici (ród)

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/N/14178
  • Autor/WytwórcaSailer, Daniel (1571-1645) (rytownik); Schambach, Johann (1581-1658) (mincmistrz); Franciszek I, książę szczeciński i biskup kamieński (1577-1620) (emitent)
  • TytułPółtalar szeroki z okazji pogrzebu księcia Filipa II | Breiter 1/2 Taler auf die Beisetzung Philipp II.
  • NazwaPółtalar szeroki okolicznościowy
  • Miejsce powstaniaksięstwo szczecińskie, państwo historyczne (Pomorze Zachodnie); Szczecin (województwo zachodniopomorskie) (wybicie)
  • Czas powstania1618
  • Technikabicie
  • Materiałsrebro
  • Wymiary
      • cały obiekt:
      • 1.4 mm (wysokość)
      • 40.7 mm (średnica)
      • 14.11 g (masa)
  • Sygnatury / Napisy / Znaki
    • 1. Sygnatura, stempel:
    • inicjały:
    • DS
    • ; Sailer, Daniel (1571-1645)
  • Sposób nabyciazakup
  • Odpowiedzialny działDział Numizmatyki
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Na awersie w perełkowej obwódce otoczonej od wewnątrz bordiurą popiersie władcy w prawo, w zbroi ozdobionej rurkową krezą. Pod ramieniem inicjały DS. W otoku tytulatura:

*PHILIPPVS.II.D.G.DVX.POMERANORVM (Filip II z Bożej łaski książę Pomorza).
Na rewersie w polu
dziesięciowersowy napis:
NUMMVS/MEMOR.FVNEBRI/PHILIPP.II./DVCIS.STET:POMMER/QVINATVS Z8.IVL.AO/ 1573.DENAT.3.FEB.AO :1618/CONSECRATVS/AFRANC:I.SEDIN.ET/POMER.DVCE:FRAT/ET.SUCCESS (pieniądz poświęcony upamiętnieniu pogrzebu Filipa II księcia szczecińsko-pomorskiego, który urodzony 28 lipca roku 1573, zmarł 3 lutego roku 1618, poświęcony pamięci przez brata i następcę, Franciszka I księcia szczecińsko-pomorskiego).  

Prawdziwy rozkwit emisji okolicznościowych na Pomorzu Zachodnim nastąpił za panowania księcia szczecińskiego Filipa II (1606–1618), wielkiego mecenasa sztuki i kolekcjonera. Treści stempli odzwierciedlały nie tylko ówczesne wydarzenia i sytuację polityczną, ale również ideologię panowania (tzw. Regierungskunst). Najliczniejsze są okazy bite pośmiertnie dla uczczenia pamięci książąt i ważnych postaci z rodu Gryfitów. Wieloma interesującymi emisjami upamiętniona została śmierć księżnej Anny, drugiej żony Bogusława XIII (1616) i jego brata, księcia Jerzego III (1617). Z kolei odejście Filipa w 1618 roku upamiętnił jego następca Franciszek I, który w Szczecinie wybił serię talarów oraz ich części i wielokrotności. Pojawiły się na nich zarówno tradycyjne kompozycje, takie jak popiersie zmarłego na awersie i wielowierszowa legenda na rewersie, jak i oryginalne wyobrażenia czaszki i kosy oraz sentencje niewiązane dotąd z odejściem – kwiaty i słońce. Omawiany półtalar wybity został stemplami talara, którymi wykonano również bardzo rzadkie podwójne i poczwórne talary. Warto podkreślić, że odbitka poczwórnego talara znajduje się również w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie. Do wybicia awersu posłużył stempel talara używany wcześniej do produkcji innych rzadkich, niedatowanych okazów pamiątkowych. Były to talary ze wspiętym gryfem i tarczami herbowymi na skrzydłach, talary z owalnymi tarczami w otokowym wieńcu oraz talary z łodzią żaglową na morzu. Portret księcia nie odbiega od konwencjonalnego ujęcia profilowego, zbroja z szarfą podkreśla przymioty rycerskie Filipa II. Inicjały DS umieszczone pod ramieniem władcy wskazują na Daniela Sailera, augsburskiego złotnika i medaliera zatrudnionego w mennicy szczecińskiej do produkcji stempli. Sailer był autorem niezwykle ciekawych i różnorodnych dzieł, jednak w przypadku tej emisji trudno mówić o interesującym pomyśle.

Genowefa Horoszko

wystawa

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Tradycji Regionalnych, ul. Staromłyńska 27, Szczecin