• Czcionka:
  • Kontrast:
następny obiekt
Autor nieznany - Bakongo

Figura kultu przodków

  • przedmiot obrzędowy, figura
Figura kultu przodków
740
141
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • ołtarze
  • figury grobowe
  • bezpłodność
  • płodność
  • macierzyństwo
  • matka
  • kobieta-naczelnik (Mfu-ma-ankento)
  • kulty > kult zmarłych
  • kulty > kult przodków

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/AF/7638
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany - Bakongo
  • NazwaFigura kultu przodków
  • Miejsce powstaniaDemokratyczna Republika Konga (Afryka)
  • Czas powstaniaokoło 1901 - 2000
  • Technikarzeźbione
  • Materiałkamień
  • Wymiary
      • cały obiekt:
      • 36 cm (wysokość)
      • 14.2 cm (szerokość)
  • Miejsce zebrania w terenieDemokratyczna Republika Konga (Afryka)
  • Sposób nabyciadarowizna
  • Odpowiedzialny działDział Kultur Pozaeuropejskich
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Rzeźbiona w biało-szarym kamieniu dość duża postać kobiety w pozycji siedzącej. Kobieta w dłoniach trzyma dziecko. Część twarzowa postaci ma cechy negroidalne: lekko rozchylone, wydatne usta oraz szeroki u nasady nos. Widoczne spiłowane zęby. Oczy duże, otwarte, na ich wysokości umieszczono uszy. Postaci zaznaczono charakterystyczną fryzurę lub nakrycie głowy w formie lekko zaokrąglonej, spiczastej czapki. Jej ręce ozdobiono bransoletami – zaznaczono je na nadgarstkach i na prawym ramieniu. Powyżej biustu wyrzeźbiono przepaskę. Zgięte w łokciach ręce puszczono wzdłuż tułowia. Nie przylegają do ciała kobiety. Postać w dłoniach trzyma dziecko – niemowlę. Dziecku zaznaczono rysy twarzy: wydatne usta, szeroki u nasady nos oraz duże oczy. Jego rączki przylegają do tułowia, a dłonie opierają się o brzuch. Nogi dziecka złączone, stopy zasłonięte prawą dłonią kobiety. Nogi postaci kobiecej zgięte w kolanach. Prawa stopa dotyka lewego kolana. Z tyłu figury, na plecach wyrzeźbiono przepaskę i głęboką linię grzbietową. Rzeźba siedzi bezpośrednio na małej, kwadratowej, lekko zaokrąglonej na rogach podstawie. Widoczne rysy oraz przebarwienia.

Prezentowany obiekt zaliczany jest do mintadi (liczba pojedyncza ntadi) rzeźb związanych z kultem przodków, które umieszczano na ołtarzach rodzinnych oraz grobach potężnych i szanowanych osób. Słowo mintadi w języku kikongo oznacza strażników, opiekunów. Wierzono, że ich podstawowym zadaniem jest ochrona społeczności. Wśród mintadi spotyka się również wizerunki kobiet z dziećmi, które prezentują macierzyństwo. Badacze wyróżniają dwa typy tych przedstawień: kobietę trzymającą dziecko bądź dzieci oraz kobietę karmiącą niemowlę. Oba typy wiążą się z płodnością i mają służyć jej potrzymaniu. Omawiana rzeźba prezentuje kobietę w pozycji siedzącej, która w dłoniach trzyma dziecko, w charakterystycznym nakryciu głowy – czapce naczelnika, która symbolizuje założycielkę rodu, tymczasowo zastępującą zmarłych naczelników. Oznacza to, że zaprezentowana kobieta mogła odgrywać istotną rolę polityczną. Najprawdopodobniej ukazuje mfu-ma-ankento – kobietę-naczelnika, stojącą na straży płodności oraz przeciwdziałającą bezpłodności, która zagraża jednostkom lub całej zbiorowości. Mfu-ma-ankento jest dawczynią pokoju i pogody ducha. Sprawuje władzę nad kobietami. Uważana jest za kobiecą wersję mfumu mpu – lokalnego naczelnika, który w królestwie Kongo pełnił funkcje religijne oraz sądownicze.

Katarzyna Findlik-Gawron

magazyn