• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Autor nieznany - Bakongo

Figura kultu przodków

  • przedmiot obrzędowy, rzeźba
Figura kultu przodków
629
112
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • ołtarze
  • figury grobowe
  • insygnia
  • władza
  • władcy
  • królewscy dostojnicy
  • naczelnicy (Mfumu)
  • kulty > kult zmarłych
  • kulty > kult przodków

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/AF/1109
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany - Bakongo
  • NazwaFigura kultu przodków
  • Miejsce powstaniaDemokratyczna Republika Konga (Afryka)
  • Czas powstaniaokoło 1901 - 2000
  • Technikarzeźbione
  • Materiałkamień
  • Wymiary
      • cały obiekt:
      • 23.7 cm (wysokość)
      • 10.6 cm (szerokość)
  • Miejsce zebrania w terenieDemokratyczna Republika Konga (Afryka; Demokratyczna Republika Konga; prowincja Kongo Środkowe; Matadi / Tshela); Kongo Środkowe, prowincja; Matadi / Tshela
  • Sposób nabyciadarowizna
  • Odpowiedzialny działDział Kultur Pozaeuropejskich
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Rzeźbione w grafitowym kamieniu dwie złączone ze sobą postaci ludzkie w pozycji siedzącej. Postacie siedzą na wysokiej, prostokątnej podstawie, przypominającej ławkę. Stykają się ze sobą ramionami, tułowiem oraz nogami. Ich części twarzowe mają cechy negroidalne: wydatne usta oraz szeroki u nasady nos. Oczy przymknięte, zamyślone. Lewa postać – najprawdopodobniej mężczyzna - trzyma w prawej dłoni fajkę. Ma dość duże uszy usytuowane na wysokości oczu oraz charakterystyczne nakrycie głowy o zaokrąglonych rogach i spłaszczonej górze, które ozdobiono pionowymi nacięciami. Jej prawą rękę zgięto w łokciu, który oparto na prawym kolanie. Prawa postać - najprawdopodobniej kobieta – ma dość szeroką szyję, nie zaznaczono jej dłoni, rąk oraz uszu. Obie postaci mają nogi zgięte w kolanach. Ich stopy opierają się o wysoką, lekko zaokrągloną podstawę. Z tyłu rzeźby, na plecach postaci dość głęboko zaznaczono linię grzbietową. Figura pokryta jest piaskiem. Widoczne rysy, mikropęknięcia, malutkie otworki, przebarwienia oraz ślady klejenia w okolicach szyi.

Rzeźba przedstawia dwie postacie w pozycji siedzącej – mężczyzny po prawej i kobiety po lewej stronie. Jest to mintadi (liczba pojedyńcza ntadi) figura kamienna umieszczana na ołtarzach domowych oraz na grobach potężnych i szanowanych osób, na przykład szefów wioski i ich rodziny. Rzeźba mężczyzny przedstawia zamyślonego naczelnika wioski. Przedstawienia dostojników i władców rozpoznaje się po insygniach władzy. Omawiana postać pali fajkę, a na głowie ma czapkę zwaną w języku kikongo mpu – typowe atrybuty władcy.

Słowo mintadi w języku kikongo oznacza strażników, opiekunów. Mintadi związane są tradycją i kulturą królestwa Kongo powstałego w dolnym biegu rzeki Kongo (dzisiejsze tereny północnej Angoli, Republiki Kongo, zachodniej części Demokratycznej Republiki Konga). Królestwo Kongo zorganizowane przez grupę ludów Bakongo istniało od XIV do XVIII wieku. Jego szczyt rozwoju przypada na XV–XVI wiek. Od XVI stulecia utrzymywało regularne kontakty z Portugalią i Watykanem. W 1914 roku zostało przekształcone w kolonię portugalską. Niektórzy specjaliści uważają, że na sztukę Bakongo – szczególnie na figury grobowe mintadi – miała wpływ chrystianizacja oraz groby chrześcijańskich misjonarzy i kupców europejskich, którzy zostali pochowani na cmentarzach w Kongo. Dlatego można się też spotkać z inną nazwą stosowaną na określenie mintadi – tumba, jest to termin zaczerpnięty z języka portugalskiego, od słowa tomb, czyli grób.

Katarzyna Findlik-Gawron

wystawa

Muzeum Narodowe w Szczecinie, ul. Wały Chrobrego 3, Szczecin