• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Autor nieznany

Guz rozetowy

  • ozdoba stroju, ozdoba, akcesoria, strój męski
Guz rozetowy
325
70
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • grapen
  • skarb
  • złotnictwo
  • wyroby jubilerskie
  • ozdoba stroju
  • ozdoba
  • ozdoby
  • akcesoria
  • akcesoria stroju męskiego
  • klejnoty > klejnoty rodzinne
  • patrycjat
  • patrycjusz
  • guzy > guz rozetowy
  • guzik

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/H/870/1
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany
  • NazwaGuz rozetowy
  • Miejsce powstaniaPomorze Zachodnie, region historyczny (Europa)
  • Czas powstaniaprzełom XIV i XV wieku
  • Technikanitowanie, tłoczenie wypukłe
  • Materiałpozłacane; srebro
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 2 cm (wysokość)
    • 3.34 cm (średnica)
    • 11.879 g (masa)
  • Sposób nabyciaprzekaz
  • Odpowiedzialny działMuzeum Historii Szczecina
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Owalny guz w kształcie sześcioramiennej ażurowej rozety. Wykonany z dwóch tłoczonych blach, wierzchniej i spodniej, łączonych sześcioma nitami. Blacha licowa tłoczona, ażurowa i wysklepiona. Uformowana owalnie i podzielona na sześć części, z których kazda zawiera czterolistny azur otoczony perłowanym pierścieniem. Między nimi znajduja sie główki nitów. W częsci centralnej znajduje się sześcioramienna gwiazda, wysklepiona w centrum, z wierchołkiem ściętym. Spód tłoczony z pełnej blachy, w części centralnej wysklepiony, z płaskim kołnierzem na którym kuto nity. Środek wklęsły z przylutowanym uszkiem.

W ornamentyce późnego średniowiecza motyw rozety był popularny nie tylko w architekturze. Ta roślinno-kwiatowa dekoracja stosowana była także w ozdobach stroju i biżuterii. Rozetowe guziki wykonane z metali szlachetnych zdobiły ubiory zamożnych mieszczan i patrycjuszy, o czym świadczą źródła ikonograficzne i znaleziska archeologiczne. Wyjątkowy zestaw ozdobnych guzów srebrnych znaleziono na szczecińskim Podzamczu, w skarbie ozdób i monet ukrytym w metalowym naczyniu pod posadzką jednej z kamienic mieszczańskich przy Targu Rybnym. Guzy jako zapięcia strojów stały się popularne w XIV wieku, co miało związek z rozpowszechnieniem się mody na ubrania ciasno przylegające do ciała, przede wszystkim wąskie rękawy. Zamożni mieszczanie i patrycjusze szczecińscy wzorowali się na modzie innych miast Hanzy, zwłaszcza Lubeki oraz Stralsundu, z którymi Szczecin był połączony silnymi związkami handlowymi. Ozdoby stroju były oznaką bogactwa i wyrafinowanego gustu użytkownika, a także wyznacznikiem jego pozycji w hierarchicznym społeczeństwie późnośredniowiecznym. Z drugiej strony kunszt wykonania dobrze świadczy o dużych umiejętnościach rzemieślniczych i artystycznych złotników posługujących się wyrafinowanymi metodami zdobnictwa, do których zalicza się filigran i granulację.

Małgorzata Peszko

wystawa

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Historii Szczecina, ul. Księcia Mściwoja II 8, Szczecin