• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Autor nieznany

Zapinka

  • akcesoria, strój męski, ozdoba stroju, ozdoba
Zapinka
340
75
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • zapinka ślubna
  • Handtruwebrazen
  • złotnictwo
  • klejnoty > klejnoty rodzinne
  • patrycjusz
  • patrycjat
  • grapen
  • skarb
  • akcesoria stroju męskiego
  • akcesoria
  • ozdoba stroju
  • ozdoba
  • zapinka

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/H/868/4
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany
  • NazwaZapinka
  • Miejsce powstaniaPomorze Zachodnie, region historyczny (Europa)
  • Czas powstaniaprzełom XIV i XV wieku
  • Technikagrawerowanie, lutowanie, odlew
  • Materiałpozłacane; srebro
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 0.48 cm (wysokość)
    • 3.4 cm (średnica)
    • 7.2645 g (masa)
  • Sygnatury / Napisy / Znaki
    • 1. Napis:
    • napisy majuskułą, czcionka gotycka, wybita, j. łaciński, tłum: zdrowaś Mario :
    • AVE MARI
  • Sposób nabyciaprzekaz
  • Odpowiedzialny działMuzeum Historii Szczecina
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Zapinka ślubna typu "Handtruwebrazen" wykonana z kutego srebra, lico zdobione, złocone. Kształt owalny. Wykonana z 2 owalnych taśm, w końcach uformowanych w dłonie i połączone lutem. Powierzchnie zdobione grawerunkiem, motywem krzyży maltańskich i napisami. Tło między napisami wybrane i wypełnione niello. Kolec wąski, w przekroju półkolisty, z masywną i rozciętą obejmą. Pozłota i niello mocno wytarte.

W XIV–XV wieku charakterystycznymi rodzajami ozdób stroju były między innymi srebrne zapinki, które składały się z kolca oraz ozdobnej ramy, przybierającej często kształt koła. Zapinki koliste miały niekiedy plastyczne zdobienia w postaci motywu floralnego, inskrypcji w języku łacińskim lub wzoru ażurowego. Nietypowym przykładem srebrnej zapinki kolistej, jest egzemplarz z inskrypcją AVE MARIA, z ramą uformowaną ze splecionych dłoni. Splecione dłonie symbolizowały zaręczyny lub małżeństwo, dlatego zapinkę tę określa się jako ślubną, typu Handtruwebrazen. Dłonie splecione w uścisku były również symbolem lojalności, zaufania i przyjaźni. Małe okrągłe zapinki z otworem w ramce dla osadzenia kolca znane były w Europie od 2. połowy XII wieku, zaś formy typu AVE MARIA, z inskrypcją lub motywem splecionych dłoni używane były tylko między XII a XIV wiekiem. Zapinkę znaleziono wśród innych srebrnych i pozłacanych ozdób ukrytych wraz z monetami pomorskimi w metalowym naczyniu pod posadzką jednej z kamienic na szczecińskim Podzamczu. Szlachetne kruszce, jak srebro i złoto, przeznaczone były na ozdoby dla wyższych warstw społecznych, mniej zamożni musieli zadowalać się ozdobami z cyny, miedzi czy mosiądzu.

Małgorzata Peszko

wystawa

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Historii Szczecina, ul. Księcia Mściwoja II 8, Szczecin