• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt

1/2 szeląga (półszyling)

  • moneta, numizmat
1/2 szeląga (półszyling)
402
70
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • Lubeka
  • grapen
  • skarb
  • Hanza
  • Związek Hanzeatycki
  • symbole miast
  • monety pomorskie
  • mennictwo miejskie
  • mennictwo pomorskie
  • moneta pomorska

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/H/862
  • Autor/Wytwórca
  • Nazwa1/2 szeląga (półszyling)
  • Miejsce powstaniaLubeka (Europa; Niemcy; Szlezwik-Holsztyn)
  • Czas powstania1392
  • Technikabicie
  • Materiałsrebro
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 2 cm (średnica)
    • 1.014 g (masa)
  • Sygnatury / Napisy / Znaki
    • 1. Stempel:
    • rewers - pole analogiczne jak na awersie:
    • tarcza herbowa
    • 2. Stempel:
    • tarcza herbowa (gotycka w typie francuskiej) w niej dwugłowy stylizowany orzeł, nad tarczą trzy kropki w układzie trójkątnym:
    • tarcza herbowa
    • 3. Napis:
    • napis majuskułą, wybity, czcionka gotycka, j. łaciński:
    • CIVITAS IMPERIALIS
    • 4. Napis:
    • tłum: miasto/państwo Cesarstwa:
    • MONETA LUBICENSIS
  • Sposób nabyciaprzekaz
  • Odpowiedzialny działMuzeum Historii Szczecina
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Cienka moneta okrągła, o nieregularnych kształtach. Awers - w polu otoczonym perełkowym łańcuszkiem tarcza herbowa (gotycka w typie francuskiej) w niej dwugłowy stylizowany orzeł. Nad tarczą trzy kropki w układzie trójkątnym. Napis otokowy majuskułą. Rewers - pole analogiczne jak na awersie, w otoku napis majuskułą

W końcu XIII wieku powstał Związek Hanzeatycki zrzeszający miasta pobrzeża Morza Północnego i Bałtyckiego, w tym Pomorza Zachodniego, wspierające się w handlu i gospodarce. W XIV–XV stuleciu nastąpił rozkwit związku, którego najsilniejszym i zarazem największym miastem była Lubeka (Lübeck), leżąca w granicach Holsztynu – krainy przekształconej w XV wieku w księstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W Lubece, zwanej królową Hanzy, działał sejm ustalający wspólne reguły mennicze. Miasto uzyskało prawo bicia monet w 1340 roku i stało się inicjatorem wprowadzania do obiegu nowych jednostek monetarnych, także w innych ośrodkach pomorskich. Monetą bitą w Lubece od końca XIV wieku był srebrny półszeląg (półszyling), zwany też witem. Jeden z nich odkryto w 1999 roku w Szczecinie wraz z innymi monetami pomorskimi i kosztownymi ozdobami stroju. Wśród monet przeważały okazy zachodniopomorskie, pojedynczo wystąpiły lubeckie, hamburskie i rostockie. Półszyling, zaopatrzony w napis MONETA LUBICENSIS miał wyobrażenie dwugłowego orła, który do dziś widnieje w herbie miejskim Lubeki. Średniowieczne monety często zawierały symbole charakterystyczne dla danego ośrodka. Dwugłowy orzeł, symbolizujący siłę stwórczą i wszechwiedzę, był godłem Cesarstwa Bizantyńskiego, kontynuatora Cesarstwa Rzymskiego. Ideę Imperium Rzymskiego przejęło w średniowieczu Święte Cesarstwo Rzymskie. Także Lubeka, pierwotnie słowiańska osada, stała się częścią cesarstwa, co podkreślała na swych monetach, w tym półszelągach, napisem CIVITAS IMPERIALIS.

Małgorzata Peszko

wystawa

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Historii Szczecina, ul. Księcia Mściwoja II 8, Szczecin