• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Autor nieznany

Kotwa

  • narzędzie rybackie, narzędzie kolne
Kotwa
661
129
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • połów > połów ryb > połów węgorzy
  • połów > połów z łodzi
  • kultura rybacka Pomorza Zachodniego
  • kultura rybacka

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/E/801
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany
  • NazwaKotwa
  • Czas powstania1891 - 1910
  • Technikakucie, kowalska
  • Materiałżelazo
  • Wymiary
      • cały obiekt:
      • 58.5 cm (wysokość)
      • 62.5 cm (szerokość)
  • Miejsce zebrania w terenienieznane
  • Sposób nabyciabrak danych
  • Odpowiedzialny działDział Etnografii Pomorza

Narzędzie kolne kowalskiej roboty o formie przypominającej kotwicę. Dwa ruchome, skrzyżowane ramiona osadzone są na trzonie wygiętym w końcowej części tak, ze tworzy krągły uchwyt. Konstrukcja wzmocniona jest przez dwie kwadratowe, łączone za pomocą czterech dużych śrub z sześciokątnymi nasadkami, blaszki. Ramiona kotwy, o okrągłym przekroju, w środku puste.  Wyposażone są w ostre, ułożone naprzemiennie: dłuższy – krótszy, zęby. Zęby zewnętrzne są dłuższe i mocniejsze od pozostałych, na ich końcach umieszczone są trójkątne groty.

Występujące na terenie całego Pomorza narzędzia kolne należą do najstarszych i najpowszechniej używanych w tradycyjnym rybołówstwie. Różnią się znacznie między sobą konstrukcją, kształtem i wielkością. Godną szczególnej uwagi jest żelazna kotwa, rzadka odmiana narzędzia kolnego, która swoim kształtem przypomina wyposażoną w ostre zęby kotwicę. Służyła do połowu ryb żerujących przy dnie, zwłaszcza węgorzy. Połowy z jej użyciem odbywały się z łodzi, podobnie jak w przypadku popularnych wśród rybaków niemieckich ości grzebieniastych. Do okrągłych uchwytów na końcach trzonów narzędzi przywiązywano linę, za pomocą których wleczono je po dnie. Zewnętrzne, najmocniejsze i najdłuższe zęby zagarniały ryby na pozostałe mniejsze kolce. Narzędzia kolne, w tym także kotwa, były szkodliwe dla rybostanu. Używane podczas tarła zaburzały populację ryb. Zdarzało się, że nabitej na zęby rybie udawało się uciec, ale w następstwie odniesionych ran chorowała i ginęła. Dlatego też stosunkowo wcześnie pojawiły się regulacje prawne zakazujące połowów z zastosowaniem narzędzi kolnych. W państwie pruskim zakaz taki obowiązywał od 2. połowy XIX wieku, w Polsce od początku lat trzydziestych XX stulecia. Prezentowana kotwa z przełomu XIX/XX wieku, jest jedynym tego typu narzędziem znajdującym się zbiorach rybackich Działu Etnografii Pomorza Muzeum Narodowego w Szczecinie. Do zbiorów została pozyskana w 1948.

Agnieszka Słowińska