• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
nieznany (stolarz) - pyrzyczanie

Szafka zegarowa

  • szafa, zegar szafkowy
Szafka zegarowa
336
75
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • pyrzycka kultura ludowa
  • zegary
  • wnętrza > wnętrze mieszkalne

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/E/4972
  • Autor/Wytwórcanieznany (stolarz)
  • NazwaSzafka zegarowa
  • Miejsce powstaniapow. pyrzycki, woj. zachodniopomorskie
  • Czas powstania2. połowa XVII wieku
  • Technikamalatura, stolarska
  • Materiałmateriał przetworzony > szkło; dekoracja malarska; drewno świerkowe
  • Wymiary
    • cały obiekt:
    • 200 cm (wysokość)
    • 45 cm (szerokość)
  • Sposób nabyciazakup
  • Odpowiedzialny działDział Etnografii Pomorza
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Złożona z trzech części ( w środku tworzących jedna przestrzeń): podstawy, węższej od niej, wydłużonej komory środkowej i części górnej, z oszklonymi, wyciętymi w łuk drzwiczkami. Poszczególne elementy podkreślone wąskimi listwami. Na ścianach bocznych, w części środkowej niewielkie wypusty o gruszkowym kształcie. Całość malowana na kolor brązowy. Na ścianie licowej każdy segmenty z dekoracją kwiatową wpisana w kwadrat w kolorach: żółtym, pomarańczowymi i czerwonym. W górnej części ścian bocznych pojedyncze czerwone róże na czarnych gałązkach.

Szafka zegarowa jest meblem intrygującym. Jak pisał przed laty wybitny znawca meblarstwa ludowego Roman Reinfuss spośród wszystkich sprzętów, które składają się na umeblowanie izby wiejskiej, najmniej umiemy powiedzieć o zegarach (Meblarstwo, PWN 1977, s. 215). W północnych i zachodnich regionach Polski trafiły na wieś na początku XIX wieku, w tym samym czasie co do Czech, Niemiec, Danii czy Francji. Zazwyczaj były ukryte w stojącej trójdzielnej szafce. W pozostałych regionach Polski na wsiach zaczęły pojawiać się w 2. połowie XIX wieku i były to ścienne zegary wahadłowe. Dopiero masowa produkcja rzemieślników ze Szwarcwaldu przeznaczona na potrzeby odbiorcy wiejskiego (2. połowa XIX wieku) spopularyzowała je wśród chłopstwa, któremu szczególnie do gustu przypadły wiszące zegary z kukułką. Wiek XX, w którym rytm dnia coraz bardziej wyznacza odmierzanie czasu (praca w fabryce, szkoła, transport itp.) czasomierz stał się przedmiotem powszechnym, nawet w uboższych domach.

Szafka zegarowa ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie jest wysoka i wąska. Składa się z trzech wyodrębnionych części, które wewnątrz tworzą jedną powierzchnię. Podstawa wsparta na małych toczonych nóżkach przechodzi w wydłużoną komorę środkową, a szafkę zamyka komora górna z oszklonymi, wyciętymi w łuk drzwiczkami. Pomalowana jest na kolor brązowy i jest zdobiona malaturą o motywach florystycznych z dominującą różą. Delikatne, prowadzone z dużym smakiem artystycznym linie, wysmukła sylweta z dekoracyjnymi małymi

„uszakami” czyni z szafki zegarowej mebel charakterystyczny i jak na warunki dziewiętnastowiecznej wsi, zgrabny i elegancki.

Iwona Karwowska

magazyn