• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Autor nieznany - Jamneńczycy

czapka męska

  • biret
 czapka męska
283
0
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • Pommersches Landesmuseum in Stettin (1927-1945) - kolekcja
  • pasiak (tkanina)
  • stroje > stroje męskie
  • stroje > stroje ludowe > strój jamieński

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/E/737
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany - Jamneńczycy
  • Nazwa czapka męska
  • Miejsce powstaniaJamno, część miasta Koszalin (województwo zachodniopomorskie); Cesarstwo Niemieckie, państwo historyczne (Europa)
  • Czas powstania1850 - 1900
  • Technikatkanie splotem skośnym, tkanie splotem rypsowym, szycie ręczne
  • Materiałwełniana tkanina samodziałowa; tkanina lniana
  • Miejsce zebrania w terenienieznane
  • Sposób nabyciazbiory Landesmuseum Stettin
  • Odpowiedzialny działDział Etnografii Pomorza
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Męska czapka w fasonie biretu, zbliżonego do nakryć głowy duchownych m.in. luterańskich. Wykonana z wełnianej tkaniny samodziałowej o wzorze układającym się w czerwone, zielone, granatowe i brązowe paski przetykane białymi. Uszyta jest z czterech kawałków tkaniny usztywnionych od spodu, zszytych w kształt zbliżony do kwadratu. Na czubku czerwono-zielona pasmanteryjna kokarda płasko ułożona w formę gwiazdy. Otok o zbliżonym do koła obwodzie z granatowej, wełnianej tkaniny. Od środka czapka wyłożona tkaniną w białe i granatowe paski z grubego, lnianego płótna tkanego techniką splotu rypsowego - jak na sienniki.

Jamno, od 2010 roku dzielnica Koszalina, było od XIII w. wsią należącą do miasta, jednakże z racji położenia pośród terenów bagiennych, aż do końca XIX w. było terenem izolowanym geograficznie i kulturowo.

Mieszkańcy trudnili się rolnictwem i rybactwem. W 1. połowie XIX w., po uwłaszczeniu jako wieś komunalna, której w mieście łatwo sprzedać towary rolne oraz dzięki ulgom podatkowym Jamno stało się najbogatszą i najludniejszą wsią w okolicach Koszalina. Rozwój gospodarczy zaowocował dostatnim życiem mieszkańców: rozwojem budownictwa, bogactwem wyposażenia wnętrz mieszkalnych oraz rozkwitem zdobnictwa.

Stroje męskie i kobiece w swej najbogatszej formie ukształtowały się około połowy XIX w., będąc odzwierciedleniem statusu materialnego, aby podobnie jak w innych regionach zaniknąć w początkowych latach XX w. Oba charakteryzowały się znacznym udziałem wełnianych tkanin samodziałowych, czyli wykonanych w obrębie gospodarstwa na ręcznych krosnach. Tkane były w paski w kolorach czerwonym, zielonym, granatowym, białym, a także żółtym.

Ciekawym elementem ubioru męskiego była czapka, o fasonie biretu, bardzo rzadko występującego w strojach ludowych. Ubiór jamneński powstał z połączenia wzorów rodzimych i napływowych  przyniesionych przez kolonistów z terenu Niderlandów i Niemiec. Wzorowane prawdopodobnie na nakryciach głowy duchownych luterańskich birety, wykonane były z wełnianej tkaniny w paski, tak jak prezentowany egzemplarz muzealny.

Iwona Karwowska

magazyn