• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Autor nieznany - Autor nieznany

Głowa bociana - rekwizyt obrzędowy

  • rekwizyt obrzędowy
Głowa bociana - rekwizyt obrzędowy
617
134
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • rekwizyt obrzędowy
  • etnografia Pomorza Zachodniego
  • maszkara
  • obrzędowość
  • zapusty
  • kolędowanie

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/E/652
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany - Autor nieznany
  • NazwaGłowa bociana - rekwizyt obrzędowy
  • Miejsce powstaniaNiemcy (Europa)
  • Czas powstania1. połowa XX wieku
  • Technikawłasna
  • Materiałfarba; skóra; sznurek konopny; materiał organiczny > materiał pochodzenia roślinnego > drewno
  • Wymiary
      • cały obiekt:
      • 8 cm (wysokość)
      • 42.5 cm (szerokość)
  • Miejsce zebrania w terenienieznane
  • Sposób nabyciapozyskanie własne
  • Odpowiedzialny działDział Etnografii Pomorza
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Głowa bociana, wyrób własny, jednostkowy. Przedstawiona realistycznie. Głowa i górna część dziobu wykonane z jednego, podłużnego kawałka drewna. Dolna część dziobu mocowana za pomocą przybitego gwoździkami do głowy kawałka skóry. Ciemię wykonane z podłużnego, lekko zaokrąglonego klocka, przybitego za pomocą dwóch gwoździ.  W dziobie otwory (łącznie 4), przez które przechodził umożliwiający poruszanie nim sznurek. W spodzie głowy otwór do nakładania na kij. Głowa pomalowana na biało, dziób na czerwono.

Jeszcze w 1. połowie XX wieku w pomorskich wsiach w okresie bożonarodzeniowym i zapustnym można było spotkać wędrujące od chałupy do chałupy grupy kolędnicze. Kolędnicy składali mieszkańcom życzenia pomyślności i odgrywali obrzędowe scenki. Zwyczaj ten był bardzo stary, jego rodowodu można dopatrywać się w wierzeniach słowiańskich. W wesołych i hałaśliwych orszakach oprócz postaci ludzkich udział brały zwierzęce maszkary, z których każda miała przypisane określone znaczenie symboliczne. Jedną z nich był bocian stosunkowo rzadko spotykany w grupach kolędniczych. Odgrywający jego rolę chłopak okryty był białą płachtą, a w ręce trzymał osadzoną na długim kiju, wystruganą z drewna głowę ptaka z ruchomym, charakterystycznie klekoczącym dziobem. W wierzeniach ludowych bocianowi przypisywano ważne role. Kojarzono go z małżeństwem, macierzyństwem, płodnością i opiekuńczością. Przylot bociana zwiastował rychłe nadejście wiosny i odrodzenie się przyrody po okresie zimowej stagnacji. Jego obecność w gospodarstwie wróżyła mieszkańcom szczęście, a z zachowania przepowiadano pogodę. W zbiorach Działu Etnografii Pomorza Muzeum Narodowego w Szczecinie znajduje się jeden bocian obrzędowy. Głowa ptaka przedstawiona jest realistycznie, ma długi, pomalowany na czerwono dziób, który poruszany był za pomocą mocowanego w nim sznurka. Bocian pochodzi z 1. połowy XX wieku. Przed drugą wojną światową znajdował się w kolekcji Pommersches Landesmuseum Stettin.

Agnieszka Słowińska