• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Autor nieznany

Niecka drewniana

  • wyposażenie domu, niecka
Niecka drewniana
856
170
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • wyposażenie > wyposażenie domu
  • naczynie dzieżkowate
  • wczesne średniowiecze

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/A/19621/14
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany
  • NazwaNiecka drewniana
  • Czas powstaniawczesne średniowiecze
  • Technikawyrób ręczny, jednostkowy, drążenie
  • Materiałmateriał organiczny > materiał pochodzenia roślinnego > drewno
  • Wymiary
      • cały obiekt:
      • 23.1 mm (wysokość)
      • 33.6 mm (szerokość)
      • 650 g (masa)
  • Kolekcjaśredniowiecze
  • Miejsce zebrania w terenieKamień Pomorski (województwo zachodniopomorskie)
  • Sposób nabyciabadania wykopaliskowe
  • Odpowiedzialny działDział Archeologii
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Płytka niecka wydrążona w przepołowionym pniu drzewa liściastego, zaopatrzona w uchwyty ułatwiające przenoszenie

We wczesnośredniowiecznych gospodarstwach domowych używano wielu naczyń z gliny i drewna. Wśród drewnianych znajdowały się wyroby tokarskie – wytoczone na tokarkach kubki i miseczki oraz bednarskie – zbudowane z klepek różnej wielkości wiaderka, cebrzyki, miski i miseczki. Jeszcze jedną grupę naczyń tworzą płytkie niecki wydrążone z przepołowionych pni drzew liściastych, np. lipy, wierzby lub topoli. Zazwyczaj były zaopatrzone w uchwyty ułatwiające przenoszenie. W rekonstrukcji funkcji tych naczyń pomocne są przede wszystkim wyniki badań etnograficznych, z których wynika, że w każdym gospodarstwie domowym znajdowało się nawet kilka niecek różnej wielkości, przeznaczonych do prania bielizny, zmywania, przechowywania mięsa, a nawet do kołysania dzieci. Drewniana niecka, nazywana też dzieżą, najczęściej jednak kojarzy się z rozczynianiem ciasta na wypieki. W tradycji ludowej dzieża, jako naczynie chlebowe, cieszyła się ogromnym szacunkiem. Podczas obrzędów związanych z zamążpójściem pannę młodą sadzano na niecce odwróconej do góry dnem. Najlepszą była dzieża przekazywana z pokolenia na pokolenie. Nie pożyczano jej sąsiadom, uważano aby nie spadła na ziemię, a także nie powinna być wyrabiana z drewna rażonego piorunem. W niektórych regionach Polski dzieża miała zastosowanie w magii i lecznictwie.

Anna Bogumiła Kowalska

magazyn