• Czcionka:
  • Kontrast:

Naczynie gliniane

nieznany (garncarz)
nieznany (garncarz)

Naczynie gliniane

  • wyposażenie kuchenne; naczynie
MNS/A/11586
248
82
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • garncarstwo
  • osada
  • wczesne średniowiecze

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/A/11586
  • Autornieznany (garncarz)
  • Miejsce i czas powstania801 - 1100
  • Technikarycie; formowanie
  • Materiałglina
  • Wymiary

    cały obiekt: 16.8 cm (wysokość); 18 cm (średnica),

  • Kolekcjaśredniowiecze
  • Miejsce zebrania w terenieMścięcino (województwo zachodniopomorskie)
  • Sposób nabyciabadania terenowe
  • Odpowiedzialny działMuzeum Tradycji Regionalnych > Dział Archeologii
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie
Ornamentowane naczynie z rodziny typów D (Łosiński, Rogosz 1983; 1986) o dwustożkowatej formie wykonane w technice częściowego obtaczania na kole garncarskim.
Garnek ma kształt dwustożkowaty o esowatym profilu z charakterystyczną wychyloną na zewnątrz krawędzią wylewu oraz łagodny załom brzuśca znajdujący się w 2/3 wysokości. Na powierzchni pojemnika powyżej załomu występuje zdobienie w postaci krzyżujących się skośnych linii wpasowanych w podwójne, dookolne linie ryte. Naczynie wykonano w technice częściowego obtaczania na kole garncarskim. Uformowano je poprzez sukcesywne klejenie glinianych wałeczków albo taśm. W centralnej części dna znajduje się wklęsły odcisk po ośce, na której obracało się koło. Do produkcji wykorzystano masę garncarską z domieszką schudzającą drobno i średnioziarnistego tłucznia w postaci piasku i granitu.

Naczynie z Mścięcina to typowy przykład garnka wylepionego z wałeczków gliny i następnie częściowo, w górnej części, obtaczanego na kole garncarskim. W badaniach nad ceramiką wczesnośredniowieczną, zachowaną najczęściej we fragmentach, stosowane są różne kryteria. Podstawowym jest technika wykonania. Zgodnie z tym kryterium naczynia można podzielić na wylepione w całości bez użycia koła garncarskiego, częściowo obtaczane i całkowicie toczone. Wyroby garncarskie różnią się między sobą wielkością i kształtem, rodzajem masy garncarskiej, dekoracją powierzchni i funkcją. Wśród naczyń pomorskich datowanych na wczesne fazy średniowiecza wyróżniono w sumie 18 typów dzielonych następnie na rodziny. Dla archeologów, ustalających wiek naczyń szczególne znaczenie mają górne części, zwłaszcza różnice w ukształtowaniu brzegów i ich krawędzi. Dzięki szczegółowym studiom kilku pokoleń badaczy udało się wypracować spójny system, pozwalający na prześledzenie zmian zachodzących garncarstwie pomorskim na przestrzeni kilku stuleci określanych jako wczesne średniowiecze, tj. w VI – 1. połowie XIII stulecia. Garnek z osady w Mścięcinie jest dwustożkowaty, ma charakterystycznie wychyloną na zewnątrz krawędź brzegu i łagodne wydęcie w 2/3 wysokości. Tego typu naczynia, częściowo obtaczane na kole garncarskim, na Pomorzu można datować na początek IX do końca XI wieku.

Grzegorz Durdyń

magazyn