• Czcionka:
  • Kontrast:
- kultura Federmesser

Jednozadziorzec

  • jednozadziorzec; grot
  • Jednozadziorzec
141
48
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • Schumann, H. (przed 1887-1910) - kolekcja
  • Pommersches Landesmuseum in Stettin (1927-1945) - kolekcja
  • Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Altertumskunde (1824-1945) - kolekcja
  • oszczepy
  • włócznie
  • strzały
  • groty
  • społeczności zbieracko-łowieckie
  • krzemieniarstwo
  • schyłkowy paleolit

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/A/5825/38
  • Autorkultura Federmesser
  • Miejsce i czas powstania-11900 - -11000
  • Technikałuskanie, łupanie miękkim tłukiem, łupanie
  • Materiałkrzemień kredowy; krzemień; kamień
  • Wymiary

    cały obiekt: 5.9 cm (wysokość), 1.9 cm (szerokość)

  • Sygnatury / Napisy / Znaki

    napis; 7042. 38; dawny numer inwentarza, subnumer; Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Altertumskunde (1824-1945)

  • Kolekcjaepoka kamienia
  • Miejsce zebrania w terenieWołczkowo (województwo zachodniopomorskie)
  • Sposób nabyciapozyskanie własne
  • Odpowiedzialny działMuzeum Tradycji Regionalnych > Dział Archeologii
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie
Jednozadziorzec wykonany miękkim tłukiem na wiórze z krzemienia kredowego środkowoturońskiego, bez retuszu wierzchołka.
Jednozadziorzec wykonany na wiórze z krzemienia kredowego środkowoturońskiego, charakteryzującego się obecnością szkieletów mszywiołów Bryozoa w masie krzemiennej. Drobna piętka, relatywnie płaski sęczek wióra, płaskie, rozlane fale odbicia, wyraźne skazy promieniste i prosty profil z lekkim podgięciem w części proksymalnej wskazują na odbicie wióra przy pomocy miękkiego tłuka. Na wiórze wyłuskano trzonek, formujący jednocześnie pojedynczy zadzior. Brak retuszu na wierzchołku. Na zabytku brak widocznych śladów użytkowania, możliwe jednak, że zachowały się ślady mikroskopowe. Zabytek pokryty jest lekką jasną patyną, co wskazuje na środowisko depozycji i lekko kwaśnym odczynie.

Jednozadziorzec znaleziono w Wołczkowie, pow. policki. Kolekcja 44 przedmiotów paleolitycznych związanych z kulturą Federmesser z Wołczkowa została odkryta przed 1910 rokiem przez archeologa-amatora H. Schumanna z Löcknitz, w miejscu zwanym Streitkamp. Po śmierci Schumanna cały zbiór został przekazany szczecińskiemu Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Altertumskunde przez K. von Brüninga. Dokładna lokalizacja miejsca odkrycia pozostaje nieznana ponieważ oryginalny katalog Schumanna zaginął, a nigdy nie wykonano jego kopii. Jednozadziorzec to grocik wiórowy, wykonany na podłużnym półsurowcu odłupanym od większej bryły krzemienia kredowego środkowoturońskiego, charakteryzującego się obecnością szkieletów mszywiołów Bryozoa w masie krzemiennej. Wiór odbity został miękkim tłukiem (najprawdopodobniej z poroża) od rdzenia jednopiętowego, czyli z jedną płaszczyzną przygotowaną do obijania półsurowca. Odbicie poprzedzone zostało przygotowaniem krawędzi, w tym przypadku delikatnym łuskaniem punktu uderzenia, tzw. fasetowaniem. Następnie na wiórze wykonano trzonek poprzez odbijanie niewielkich łusek, a następnie pojedynczy zadzior. Jednozadziorce to paleolityczne groty strzał i oszczepów. W Europie Środkowej i Północnej są łączone przede wszystkim z kulturą magdaleńską oraz jednostkami wywodzącymi się z niej: kulturami hamburską i Federmesser (głównie jednak z tą pierwszą). Obecność jednozadziorca w zespole z Wołczkowa może oznaczać, że powinien być datowany na wczesną fazę rozwoju kultury Federmesser. Taką interpretację potwierdza również analiza technologiczna. Jednozadziorzec z Wołczkowa, podobnie jak cały zbiór Federmesser, datowany jest ogólnie na ok. 11900–11000 BC.

Michał Adamczyk

magazyn