• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
kultura pomorska

Urna domkowa

  • urna domkowa, naczynie sepulklarne
Urna domkowa
750
132
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • domy
  • naczynia okazjonalne
  • groby > groby skrzyniowe
  • pochówki ciałopalne
  • wyposażenie > wyposażenie grobowe
  • cmentarzyska
  • kultura duchowa
  • wpływy etruskie
  • znaleziska przypadkowe
  • Pommersches Landesmuseum in Stettin (1927-1945) - kolekcja

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/A/22131/a-b
  • Autor/Wytwórcakultura pomorska
  • NazwaUrna domkowa
  • Miejsce powstaniaPomorze Gdańskie, kraina historyczna (Polska)
  • Czas powstaniaokoło -750 - -550
  • Technikalepienie ręczne, rytowanie, wypalanie
  • Materiałceramika
  • Wymiary
      • cały obiekt:
      • 29 cm (wysokość)
      • 35 cm (szerokość)
  • Sygnatury / Napisy / Znaki
    • 1. Napis:
    • częściowo zatarty:
    • Obliwitz |P.S.153/3
    • ; Pommersches Landesmuseum in Stettin (1927-1945)
  • Kolekcjaepoka brązu i wczesna epoka żelaza
  • Miejsce zebrania w terenieObliwice (województwo pomorskie)
  • Sposób nabyciaprzekaz
  • Odpowiedzialny działDział Archeologii
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Gliniana urna domkowa o korpusie w formie czworokątnego budynku przykrytego wyprofilowanym, dwuspadowym dachem z niewielkim okapem. Wsparta jest na czterech krótkich, cylindrycznych filarach. W jednej ze ścian widnieje czworokątny otwór, zasłaniany ruchomą płytką imitującą drzwi. Połać dachu pokryta jest w kilku sekwencjach pasmami potrójnych linii rytych, których naprzemiennie ukośny układ tworzy motyw zygzakowy. Od góry i od dołu sekwencje linii ukośnych rozdzielają długie, także potrójne pasma linii równoległych do okapu.

Wyjątkowość tej urny w kształcie domku tkwi w prostocie i harmonijnym połączeniu wszystkich elementów. Przysadzisty, czworokątny korpus przykrywa odpowiednio wyprofilowany dwustożkowaty dach z niewielkim okapem, a lekkości nadają mu ozdobne pasma linii rytych. Konstrukcja ta wsparta jest na czterech filarach przypominających stopy słonia. W jednej ze ścian widnieje charakterystyczny czworokątny otwór zasłonięty ruchomą glinianą płytką imitującą drzwi. Popielnica stanowiła wyposażenie grobu skrzynkowego zbudowanego z płyt kamiennych, w którym odkryto także szpilę z brązu oraz gliniane naczynie, służące jako tzw. przystawka. Zespół pochodzi z 1926 roku, z cmentarzyska, na którym znaleziono kilkadziesiąt lat wcześniej pierwszą urnę domkową. Popielnice o takim kształcie pojawiły się w północnej części Europy pod wpływem oddziaływań plemion etruskich z obszaru środkowej Italii. Na teren Pomorza idea ta przeniesiona została przez Niemcy środkowe, za pośrednictwem tzw. kultury urn domkowych. Ten typ popielnic znany jest także z Bornholmu, Półwyspu Jutlandzkiego, północnych Niemiec i południowej Szwecji. Urny domkowe z obszaru Polski, których zasięg ograniczony jest do Pomorza Wschodniego, mają związek z kulturą pomorską. Występowały tu jedynie w okresu halsztackim C, tj. przez około 150 lat. Badania prowadzone ostatnio nad fenomenem urn domkowych wykazały, że obiekty pomorskie stanowią najprawdopodobniej odwzorowanie ówczesnego lokalnego budownictwa.

Dorota Kozłowska

magazyn