• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Autor nieznany - Eckstein's Biographischer Verlag, Berlin

Widok zakładów chemicznych na Pomorzanach

  • grafika
Widok zakładów chemicznych na Pomorzanach
304
66
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • heliograwiura
  • Sedina (Manzelbrunnen)
  • Ludwig Manzel (1858–1936)
  • szczeciński przemysł
  • zakłady przemysłowe
  • fabryka
  • zakłady przemysłowe > zakłady chemiczne
  • Pommerensdorf
  • Pomorzany
  • ikonografia Szczecina

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/H/926
  • Autor/WytwórcaAutor nieznany
  • NazwaWidok zakładów chemicznych na Pomorzanach
  • Miejsce powstaniaNiemcy (Europa)
  • Czas powstania1907
  • Technikaheliograwiura
  • Materiałkarton
  • Wymiary
    • odcisk:
    • 20.5 cm (wysokość)
    • 30.5 cm (szerokość)
    • arkusz:
    • 32 cm (wysokość)
    • 47 cm (szerokość)
    • ilustracja:
    • 15.8 cm (wysokość)
    • 28 cm (szerokość)
  • Sygnatury / Napisy / Znaki
    • 1. Napis:
    • drukowany napis w 1 wierszu, ciemna czcionka, pisany dużymi literami:
    •  ECKSTEIN'S BIOGRAPHISCHER VERLAG, BERLIN W. LÜTZOWPLATZ 6.
    • ; Eckstein's Biographischer Verlag, Berlin
    • 2. Napis:
    • napis zdecydowanie mniejszy od napisu głównego poniżej:
    • AKTIEN - GESELLSCHAFT DER CHEMISCHEN PRODUKTEN-FABRIK POMMERENSDORF, STETTIN
    • ; Eckstein's Biographischer Verlag, Berlin
  • Sposób nabyciazakup
  • Odpowiedzialny działMuzeum Historii Szczecina
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Widok z "lotu ptaka" na zespół zabudowań fabryki produktów chemicznych sp. akcyjna na Pomorzanach pod Szczecinem. Okazały zespół budynków otoczonych drogami, skarpą i kanałem ze statkami. W prawym dolnym narożniku widok fontanny L. Manzla z Sediną i smokami (ujęty w gałązki laurowe), a powyżej 3 budynki o charakterze willowym z wieżą kościoła w tle. 1/3 pracy zajmuje warstwa gładkiego nieba.

W 2. połowie XIX wieku nastąpiło przyspieszenie rozwoju przemysłowego i gospodarczego Szczecina. Zmiany te znalazły odzwierciedlenie w sztuce, zwłaszcza w widokach miasta. W kolejnych dziesięcioleciach krajobraz w rejonie nadodrzańskim zamieniał się w typowo robotniczo-przemysłowy. Proces ten fascynował i inspirował wielu artystów, którzy chętnie sięgali po motywy przemysłowe, chcąc wiernie zobrazować wygląd aglomeracji. Nie bez znaczenia był także użytkowy charakter ikonografii. Kompozycje z widokami zabudowy przemysłowej tworzone były bowiem na potrzeby publikacji informacyjnych i technicznych oraz winiet zdobiących papiery firmowe. Pojawiały się także w materiałach reklamowych zakładów przemysłowych, podnosząc ich prestiż. Powiększone winiety przyjmowały często formę portretu firmy i ukazując aktualny wygląd zakładu, zdobiły dyrektorskie gabinety. Kompozycje graficzne ukazujące szczecińskie fabryki, reprodukowane w publikacjach na temat handlu i przemysłu, stanowią cenną dokumentację wyglądu zakładów przebudowywanych lub dziś nieistniejących. Ukazywały ich rozplanowanie, formę i wielkość z podwyższonego punktu widzenia, albo z lotu ptaka. Tego rodzaju ilustracją, zdobiącą publikację berlińskiego wydawnictwa Eckstein's Biographischer Verlag jest grafika z 1907 roku, nieznanego autora, uwieczniająca widziany z lotu ptaka zespół zabudowań fabryki produktów chemicznych w szczecińskiej lewobrzeżnej dzielnicy Pomorzany, która od końca XIX wieku była znana z licznych fabryk, zakładów przemysłowych oraz sprzyjającego industrializacji węzła kolejowego. Grafika odznacza się precyzją w przedstawieniu niskich zabudowań fabrycznych. Pojedyncze kominy oraz równomiernie rozlokowane budynki sprawiają wrażenie ładu, a widoczna w tle delikatna panorama nadodrzańska powoduje, iż industrialna zabudowa nie przytłacza. Szlachetności kompozycji dodaje ulokowane w prawym dolnym rogu wyobrażenie germańskiej bogini Sediny w otoczeniu smoków, która za sprawą fontanny wykonanej przez niemieckiego rzeźbiarza i rysownika Ludwiga Manzla (1858–1936) stała się symbolem Szczecina schyłku XIX i 1. połowy XX wieku.

Małgorzata Peszko

magazyn