• Czcionka:
  • Kontrast:
poprzedni obiekt
następny obiekt
Tomaszewski, Marian (1904–1968)

Kobiety paleolityczne

  • obraz
Kobiety paleolityczne
369
0
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • prehistoria
  • paleolit
  • kultura oryniacka
  • rzeźba
  • Wenus z Willendorfu
  • kobiety
  • sceny wielopostaciowe
  • modernizm (sztuka)
  • sztuka prymitywna

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/SE-M/476
  • Autor/WytwórcaTomaszewski, Marian (1904–1968)
  • TytułKobiety paleolityczne
  • NazwaScena rodzajowa
  • Miejsce powstaniaWarszawa (województwo mazowieckie)
  • Czas powstania1965
  • Technikatechnika olejna
  • Materiałpłótno
  • Sygnatury / Napisy / Znaki
    • 1. Napis:
    • tm.65
    • ; Tomaszewski, Marian (1904–1968)
    • 2. Sygnatura:
  • Sposób nabyciazakup
  • Odpowiedzialny działDział Sztuki Europejskiej 1800–1945
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie

Kompozycja w półchromatycznej kolorystyce brązów i złamanych zieleni. Na pierwszym planie, na neutralnym tle, nieco odsunięte od lewej krawędzi trzy kamienne postaci kobiece, potężne tułowie z zaznaczeniem brzuchów i bioder; u dwóch z prawej także piersi; głowy bez zaznaczenia rysów twarzy. Na drugim planie, po lewej figura zbudowana z trzech elementów - głowa, tułów, podstawa. Dwie postaci pierwszoplanowe w szarości z rozwiązaniem walorowym bryły, prawa ciemniejsza.

Urodzony w Moskwie Marian Tomaszewski (1904–1968) rozpoczął naukę w rosyjskim gimnazjum, lecz po rewolucji październikowej przeniósł się z rodzicami do Polski. Matura w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim im. Juliusza Słowackiego w Lublinie (1926) umożliwiła przyszłemu malarzowi zatrudnienie w oświacie, z którą związał niemal całe życie zawodowe. Po uzyskaniu dyplomu na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych uczył rysunku w stołecznych szkołach średnich.

W okresie okupacji hitlerowskiej wrócił do Lublina, gdzie otrzymał funkcję instruktora na kursach plastycznych Janiny Miłosiowej (1896–1983), a później w niemieckiej Szkole Malarsko-Rysunkowej. Równolegle do działalności pedagogicznej Tomaszewski brał udział w podziemnym życiu kulturalnym. Po wyzwoleniu miasta tworzył zręby instytucji z Tymczasowym Zarządem Związku Zawodowego Artystów Plastyków, którego został prezesem.

Doświadczenia lubelskie wpłynęły na powierzenie mu misji organizacji życia artystycznego w Szczecinie, gdzie dotarł we wrześniu 1945 r. W Wojewódzkim Wydziale Kultury i Sztuki pełnił funkcję referenta do spraw plastyki, w lokalnym oddziale ZZAP – wiceprezesa, zakładał Towarzystwo Krzewienia Kultury na Pomorzu Zachodnim i Wolne Studium Sztuk Plastycznych (od 1947 r. Szkoła Sztuk Plastycznych, a od 1948 – Państwowe Ognisko Kultury Plastycznej), którego został kierownikiem.

Wspomnienia wojenne i pionierskie zaangażowanie stały się głównym tematem jego dzieł i połączyły trwale ze środowiskiem szczecińskim mimo powrotu artysty do Warszawy w 1951 r. W stolicy założył w 1953 r. Państwowe Ognisko Kultury Plastycznej, zachowując żywy kontakt ze sztuką dzieci, która obok malarstwa Pabla Picassa (1881–1973), Fernanda Légera (1881–1955) i tak zwanej rzeźby prymitywnej pozostała jego wiodącą inspiracją formalną. Po stypendium w Paryżu w 1957 r. zaktualizowały się zainteresowania sztuką prehistoryczną, których owocem jest obraz Kobiety paleolityczne (1965).

Szymon Piotr Kubiak

magazyn