• Czcionka:
  • Kontrast:

Zawieszka krzyżykowata

nieznany (bursztynnik)
nieznany (bursztynnik) - Słowianie

Zawieszka krzyżykowata

  • przedmiot kultowy; zawieszka; biżuteria
MNS/A/19629/3
306
99
Oceń obiekt:
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • symbol
  • chrześcijaństwo
  • chrystianizacja Pomorza
  • gród

Dane podstawowe

  • Numer inwentarzowyMNS/A/19629/3
  • Autornieznany (bursztynnik)
  • Miejsce i czas powstania1101 - 1300
  • Technikarzeźbienie, gładzenie, wiercenie, cięcie
  • Materiałbursztyn
  • Wymiary

    cały obiekt: 3 cm (wysokość); 2.1 cm (szerokość);

  • Kolekcjaśredniowiecze
  • Miejsce zebrania w terenieKamień Pomorski (Europa; Polska; województwo zachodniopomorskie; powiat kamieński; gmina Kamień Pomorski)
  • Sposób nabyciabadania terenowe
  • Odpowiedzialny działMuzeum Tradycji Regionalnych > Dział Archeologii
  • WłaścicielMuzeum Narodowe w Szczecinie
Zawieszka krzyżykowata z bursztynu z otworem o stożkowatym przekroju umieszczonym w najdłuższym ramieniu.
Zawieszka bursztynowa w kształcie krzyżyka nieznacznie nieforemnego w kolorze mlecznopomarańczowym, miejscami przejrzystym. Ramiona pionowe rozszerzają się na zewnątrz, górna część jest delikatnie dłuższa od dolnej i ma przewiercony z jednej strony, stożkowaty kanalik, wysokość zawieszki wynosi 3 cm. Ramiona są stosunkowo proste i dość szerokie, umiejscowione nierówno, szerokość zawieszki wynosi 2,1 cm. Na powierzchni widać ślady obróbki

Zawieszka bursztynowa odkryta podczas badań wykopaliskowych w 1965 lub 1966 roku na Starym Mieście w okolicy ratusza w Kamieniu Pomorskim. Zawieszka krzyżykowata, częściej określana po prostu jako krzyżyk, jest wykonana z bursztynu bałtyckiego, tzw. sukcynitu. Ramiona krzyżyka są na końcach nieznacznie rozszerzone. Otwór do sznureczka lub rzemyka nawiercany był z obu stron. Na powierzchni widoczne są ślady obróbki prostym narzędziem, najpewniej nożem. Zawieszki w kształcie krzyżyków we wczesnym średniowieczu wykonywano ze stopów metali kolorowych oraz bursztynu. Na Pomorzu krzyżyki bursztynowe występują w obrębie ośrodków o charakterze wczesnomiejskim, które w 1. połowie XII wieku zostały schrystianizowane. Różnorodność i prostota wykonania sugerują, że wytwarzane były na własny użytek, najpewniej w celu manifestacji wiary chrześcijańskiej wprowadzonej na Pomorze z inicjatywy Bolesława Krzywoustego przez św. Ottona z Bambergu. Innymi symbolami chrześcijaństwa, które pojawiły się na ziemiach zachodniopomorskich w XII–XIII wieku były także rozmaite ozdoby z symbolem krzyża. Z badań wykopaliskowych w Wolinie znane są zawieszka i zapinki zdobione równoramiennym krzyżem tzw. skandynawskim. Liczniejszą grupę stanowią pierścionki z metalowego drutu lub taśmy z tarczką, na której widnieje krzyż. Wyjątkowym znaleziskiem jest bursztynowy pierścionek z wizerunkiem krzyża odkryty podczas badań archeologicznych w obrębie szczecińskiej dzielnicy nadodrzańskiej.

Ewa Górkiewicz-Bucka

magazyn